সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

ভূপেন হাজৰিকা আৰু কলিকতা


কিছুমান খবৰে সুখ দিয়ে!

তেনে এক সুখৰ খবৰ—

ভূপেন হাজৰিকা আৰু কলকাতা’—এখন তথ্যচিত্ৰ।

এখন তথ্যচিত্ৰৰ ‘চিন্তা’ এদিন মনলৈ আহিছিল— ‘তুমি আছা...’। ভূপেন হাজৰিকাক কেন্দ্ৰ কৰি এখন তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণৰ কথা। দুই-একৰ লগত কথাও পাতিলোঁ। নাট্যকৰ্মী তথা ‘মমতাৰ চিঠি’ চিনেমাৰ পৰিচালক নিৰ্মল দাসে ক’লে— “মই কৰিম।”

কথা মতে কামো আৰম্ভ হ’ল।

কেমেৰা লৈ আমি কলকাতা, অৰুণাচল, তেজপুৰ, গুৱাহাটী আদি ঠাইলৈ ঘূৰিলোঁ। ভূপেন হাজৰিকাক ওচৰৰ পৰা পোৱা আৰু তেওঁৰ জীৱন-কৰ্ম অধ্যয়ন কৰা বহুজনৰ সৈতে মতবিনিময় কৰিলোঁ। পৰিচালক নিৰ্মল দাসক কলকাতাত হিতেন হাটখোৱা, ড° মকবুল ইছলাম, ৰঙিলী বিশ্বাস আৰু অসমত মনীষা হাজৰিকা, কমল কটকী, ৰঞ্জন বেজবৰুৱা, ড° বনজিৎ ভট্ট আদিৰ সৈতে চিনাকি আৰু যোগাযোগৰ বাট কাটি দিলোঁ। 

খোৱা-বোৱাক বাদ দি আমি "ভূপেন্দ্ৰ-তথ্য" -ৰ সন্ধানত দৌৰি ফুৰিলোঁ। ভূপেন হাজৰিকাৰ জীৱন, কৰ্ম আৰু সৃষ্টিৰ সৈতে জড়িত যিমান পাৰি তথ্য, স্মৃতি আৰু দৃশ্য সংগ্ৰহ কৰাই আছিল আমাৰ উদ্দেশ্য।

এই সমগ্ৰ কামৰ আৰ্থিক দিশটোও আছিল এটা চিন্তাৰ বিষয়। কাৰণ পৰিচালক নিৰ্মল দাসে নিজৰ পকেটৰ ধন খৰচ কৰিয়েই কামটো আগবঢ়াই নিছিল। 

মোৰ চিন্তাৰে আৰম্ভ হোৱা তথ্যচিত্ৰখন পৰিচালকে শেষত নিজৰ চিন্তাৰে সম্পূৰ্ণ কৰিলে। ষ্টক শ্বটৰ ব্যৱহাৰ আৰু ‘দৰ্শকৰ বিনোদন’ৰ দিশটোক গুৰুত্ব দি তেওঁ তথ্যচিত্ৰখনক একধৰণৰ "কলাজ-চিত্ৰ"লৈ ৰূপান্তৰ কৰিলে।

স্বাভাৱিকতেই, ‘চিন্তা’টো মোৰ হৈ নাথাকিল।

কিন্তু মোৰ কোনো আক্ষেপ নাই।

বৰং মোৰ চিন্তাক বাদ দি নিৰ্মল দাসে নতুন কোনো চিন্তাৰে যি "কলাজ চিত্ৰ"  নিৰ্মাণ কৰিছে,  তাতো মই সমানেই আনন্দিত। কাৰণ এই সমগ্ৰ প্ৰচেষ্টাত মোৰ ‘চিন্তা’টো মুখ্য নহয়; মোৰ প্ৰিয় বিষয়টোহে মুখ্য— ভূপেন হাজৰিকা।

ভূপেন হাজৰিকাক লৈ নতুনকৈ চিন্তা কৰা, নতুনকৈ কোৱা, নতুনকৈ দেখুওৱা—প্ৰতিটো প্ৰচেষ্টাই মোক আনন্দ দিয়ে।

আমি কেমেৰাত বন্দী কৰা বহু ‘চিত্ৰ-তথ্য’ অৱশ্যেই ৰৈ গ’ল।

তেতিয়াই ঠিক কৰিলোঁ—কলকাতা-কেন্দ্ৰিকভাৱে ৰৈ যোৱা তথ্য আৰু দৃশ্যখিনি লৈ কলকাতাত আৰু দুটা দিন কাম কৰি ‘কলকাতাত ভূপেন হাজৰিকা’ শীৰ্ষকেৰে এখন পৃথক তথ্যচিত্ৰ কৰা যাওক।

নিৰ্মল দাসেও ইতিবাচক সঁহাৰি দিলে।

বৰপেটাৰ এটা নিৰ্দিষ্ট স্থানত বহি কলকাতাৰ ড° মকবুল ইছলামৰ সৈতে মই আৰু ড° বনজিৎ ভট্টই দীঘলীয়া চৰ্চা কৰিলোঁ। কলকাতাত ভূপেন হাজৰিকাৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰ সৈতে জড়িত যিবোৰ তথ্য, স্মৃতি আৰু প্ৰসংগ আগৰ কামটোত থাকি গৈছিল, সেইবোৰক লৈ নতুনকৈ চিন্তা কৰা হ’ল।

কিন্তু সন্মুখত আহিল একেই সমস্যা—অৰ্থ।

আৰ্থিক সমস্যাৰ মাজতো নিৰ্মল দাস থমকি নৰ’ল। নিজৰ পকেটৰ ধনেৰে এজন কেমেৰামেনক লগত লৈ তেওঁ কলকাতালৈ গ’ল। কাম কৰিলে। (এদিন মোক ফোন কৰি জনালে—“প্ৰযোজক নাই। কোনোবা আছে নেকি? মই আকলে গৈ কাম খিনি শেষ কৰিম। সময় আৰু টকাৰ কাৰনে আপোনাক লগ নধৰিলোঁ!”) তথাপি কাম বন্ধ নকৰিলে। দৃশ্য সংগ্ৰহ কৰিলে আৰু অৱশেষত তথ্যচিত্ৰ এখন সম্পূৰ্ণ কৰিলে।

মই ভাবিছিলোঁ—এতিয়া সেই কামটোৱেই পৰ্দালৈ আহিছে।

ভাবিছিলোঁ, আজি গুৱাহাটী প্ৰেছ ক্লাবত সেই ‘ভূপেন হাজৰিকা আৰু কলকাতা’ তথ্যচিত্ৰখনেই প্ৰদৰ্শিত হ’ব। অৰ্থাৎ, এদিন মোৰ মনলৈ অহা এটা ‘চিন্তা’, পৰিচালক নিৰ্মল দাসে নিজৰ ‘চিন্তা’ আৰু সৃষ্টিশীলতাৰে পৰ্দাত ৰূপ দিলে।

আৰু মোৰ বাবে তাতেই আছিল আনন্দৰ কথা।

কিন্তু নিৰ্মল দাসে জনালে—সেইখন হেনো নহয়! (এটা শব্দৰে জনালে-- "নহয়"।)

(সেইখন নহয়!)

ড° মকবুল ইছলাম আৰু ড° বনজিৎ ভট্টৰ সৈতে বৰপেটাত বহি আমি যি ‘চিন্তা’ কৰিছিলোঁ, সেই চিন্তাৰ পৰা নিৰ্মিত তথ্যচিত্ৰখন নহয় হেনো এয়া।

প্ৰথমে অলপ আচৰিত হ’লোঁ। কিন্তু পিছ মুহূৰ্ততে ভাবিলোঁ— তথাপি আনন্দ কৰাৰ যথেষ্ট কাৰণ আছে।

কাৰণ কোনো এটা সৃষ্টিৰ ‘চিন্তা’ কাৰ—সেইটোতকৈ বহুত ডাঙৰ কথা হ’ল, সৃষ্টিটো কাক লৈ, কিহৰ বাবে আৰু কিমান আন্তৰিকতাৰে কৰা হৈছে।

মোৰ প্ৰিয় বিষয়—ভূপেন হাজৰিকা।

ভূপেন হাজৰিকাক লৈ আৰু এখন তথ্যচিত্ৰ হওক, আৰু এখন গ্ৰন্থ ওলাওক, নতুন কোনো গৱেষণা হওক, নতুন কোনো প্ৰশ্ন উত্থাপিত হওক—মই তাতেই সুখী।

মোৰ ‘চিন্তা’ই হওক, আন কাৰোবাৰ ‘নতুন চিন্তা’ই হওক—

ভূপেন হাজৰিকাক লৈ চিন্তা হোৱাটোৱেই মোৰ বাবে আটাইতকৈ ডাঙৰ সুখ।

এজন সৃষ্টিশীল মানুহে আন এজনৰ চিন্তাক লৈ নিজৰ ধৰণেৰে সৃষ্টি কৰাৰ স্বাধীনতা আছে। আৰু সেই স্বাধীনতাক সন্মান কৰিব পৰাটোৱেই হয়তো সৃষ্টিশীলতাৰ প্ৰতি প্ৰকৃত শ্ৰদ্ধা।

সেয়ে, "নিজৰ মৌলিক চিন্তাৰে" সম্ভৱ কৰি তোলা এই চিনেকৰ্মৰ বাবে পৰিচালক নিৰ্মল দাসক আন্তৰিক শুভেচ্ছা আৰু অভিনন্দন জনালোঁ।

ভূপেন হাজৰিকা আৰু কলকাতা’ তথ্যচিত্ৰখনৰ সফল প্ৰদৰ্শন কামনা কৰিলোঁ। (আমন্ত্ৰণ কৰিলে নিশ্চয় উপস্থিত হ'লো হেতেন, নিৰ্দিষ্ট সময়ত।)

শুভেচ্ছা।

মন্তব্যসমূহ

এই ব্লগটি থেকে জনপ্রিয় পোস্টগুলি

চিনেমাৰ জুবিন

জুবিন গাৰ্গ অভিনেতা নাছিল। "অভিনেতা জুবিন" নিৰ্মাণ কৰিছিল বা নিৰ্মাণ কৰাইছিল। "গায়ক ইমেজ"ৰ পৰা "নায়ক ইমেজ"ৰ মাজত বন্দী হব পাৰিছিল "মনযায়"ত। এম মণিৰামৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মান কৰা অসমীয়া চিনেমা "মনযায়"ত মানৱৰ চৰিত্ৰত দৰ্শকে, চিত্ৰৰসিকে গ্ৰহণ কৰিছে। চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল ২০০৮ চনত। বিশ্লেষণ কৰিলে স্পষ্ট হয়-- মানৱ কিন্তু "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নাছিল। মানৱে কথা কৈছিল (সংলাপ প্ৰক্ষেপন কৰিছিল) জুবিনৰ দৰে। চেহেৰা-শৰীৰ ভাষাতো মানৱ "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নহয়। তথাপি চিত্ৰৰসিকে জুবিনৰ অভিনয় গ্ৰহণ কৰিছে। মুনিন বৰুৱাৰ "দীনবন্ধু" (২০০৪)-ৰ বিপুলকো দৰ্শকে গ্ৰহণ কৰিছে। চৰিত্ৰ দুটাৰ মাজত দূৰত্ব অতি কম। কিন্তু বিপুলতকৈ মানৱ বেছি উজ্বল। "চৰিত্ৰ" দুটাক চিত্ৰৰসিকে ইতিবাচক সহাৰি দিয়াৰ প্ৰাথমিক কাৰণ-- cinematic acting, যাক আমি বাস্তবিক অভিনয় (realistic acting) বুলিব পাৰোঁ। আমাৰ ধাৰণা-- জুবিনে সততে (যদিওবা চিনেমা পৰিচিলকৰ মাধ্যম) "জুবিন"ৰ মাজতে থাকি "চৰিত্ৰ"ক গতি দিয়ে বা পৰিচালকক চৰিত্ৰ নিৰ্মাণত স...

নৈ কথা | চিনেচৰ্চা

‘নৈ কথা’ এখন অসমীয়া চিনেমা। ড° পঙ্কজ বৰাৰ পৰিচালনা। চিনেমা খনৰ কাহিনী ৰেখাৰ মূল বিন্দু এজন মাচুৱৈ। নাম-- তিলেশ্বৰ, তিলো। নৈপৰীয়া তিলোৰ চালিকা শক্তি, সংসাৰ চলোৱাৰ শক্তি নৈ খনত থকা মাছ কেইটা। তিলোৰ বাবে সমস্যা-- নৈ খনত মাছ কমি আহিছে। আৰু দিনটোৰ পৰিশ্ৰমৰ মূৰকত পোৱা মাছ কেইটাত উচিৎ দাম নিদয়ে, গ্ৰাহকে আগ্ৰহ নেদেখুৱাই।  [বিপৰীতে গ্ৰাহকৰ-- চালানী মাছ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গী প্ৰতিহে! পৰিচালকে কেমেৰাৰ ফ্ৰেমত একেলগে তিলোৰ স্থানীয় নৈৰ মাছৰ, চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ "দোকান" তিনিখন ৰাখিছে। দেখুৱাইছে-- চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ নিৰ্দিষ্ট দাম দিবলৈ ক্ৰেতাই আপত্তি নকৰে, বিপৰীতে তিলোৰ সৈতে কিমান যে দৰ-দাম কেন্দ্ৰিক কথা! চিত্ৰায়ণ--  বাস্তৱিক। পৰিপাটি-- কেমেৰাৰ ভাষা প্ৰয়োগ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান সাহিত্যৰ ভাষা ব্যৱহাৰ।]  তিলোৰ ঘৰ নচলে! দুই এমা ডিমা সন্তান আৰু পত্নী বাসন্তীক লৈ তিলোৰ সংসাৰ। প্ৰয়োজনীয় দৈনন্দিন সামগ্ৰী আনোতে আনোতে মহাজনৰ দোকানত "বাকী" বাঢ়ি গৈ আছে।  তিলো হ'তৰ  সমস্যা [সমস্যা কেৱল তিলোৰ নহয়, নৈ পৰীয়া মাচুৱৈৰ। এই দিশটো পৰিচালক পৰিপাটিকৈ স্পষ্ট কৰিছে, কাহিনীৰ গতি...

হেৰোৱা ছন্দ | পূৰ্বালোকন

আৰু এখন চিনেমা-- জাহ্নু বৰুৱাৰ। আৰু এটা গীত-- ইবচন লাল বৰুৱাৰ। কথা-সুৰ-সংগীত ইবচন লাল বৰুৱাৰ।  " দামি গহনা পিন্ধি হাঁহিছা  হাঁহিটিয়েই চোন এটি গহনা  গহনা বুলি ধাতু কিনিছা  কিনিব জানো হাঁহি পাৰিবা পাৰা যদি সুৰ তুমি ঢালিবা  ঢালি গভীৰৰ সঁচা তৰঙ্গ  অঙ্গ ভেদি গান কঁপিব  কঁপি উঠিব হেৰোৱা ছন্দ..." চিনেমাৰ গীত।  চিনেমাৰ নাম: হেৰোৱা ছন্দ।  জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা। (জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা মানেই মনত ৰৈ যোৱা চিনে-চিন্তা, চুই যোৱা চিনে-সৌন্দৰ্য।) জাহ্নু বৰুৱাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বে ইবচন লাল বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰিছিল (নিজৰ কথা, সুৰেৰে) -- "বিষুৱ ৰেখা নাপাওঁ দেখা ভৰিৰ তলত দুখন ধৰা এখন আকাশ আকাশ ফালি মেঘৰ বিবাদ… মোৰ ভগা খিৰিকী পোহৰ দিয়া খিৰিকী মোৰ ভগা খিৰিকী দুৱাৰ খোলা খিৰিকী …" (চিনেমা : ভগা খিৰিকী) পূৰ্বৰ গীতটোৰ দৰে "হেৰোৱা ছন্দ"ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা গীতটোও চিনে-সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ, আমাৰ অনুভৱত। আমাৰ ধাৰণাত গীতটোৰ কথা-সুৰ, গায়কীত চিনেমা খনৰ "কাহিনী" আছে, বিষয়-বস্তু আছে। গীতটোত ব্যৱহাৰ কৰিছে ঊষা উত্থুপ আৰু অনিন্দিতা পলৰ কণ্ঠ। সম্ভৱতঃ ৰূপালী গল্পটোৰ মূল ...