সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

"বাংলা কামৰূপী লোকগীত"/১

এনেদৰেই হেৰাই যাব অসমীয়া গীতৰ শিপা। কামৰূপী লোকগীতৰ সম্ৰাট ৰামেশ্বৰ পাঠকৰ কণ্ঠত শুনিছিলো --"মাই তই জলে না যায়ও..."। এই কামৰূপী গীতটো এতিয়া "অসমীয়া" হৈ থকা নাই। থাকিব দিয়া পশ্চিম বংগৰ একাংশ সংগীত শিল্পীয়ে। কোৱা হৈছে --গীতটোৰ ভাষা বাংলা। গীতটোৰ প্ৰসংগত আমি চৰ্চা কৰিছিলো লোকসংগীত চৰ্চা কৰা অসমৰ কেইবাগৰাকীও শিল্পীৰ সৈতে। দৃশ্য-শ্ৰাব্য "বাংলা কামৰূপী লোকগীত" কেইটাৰ বাহিৰে কোনো ধৰণৰ তথ্য দিব নোৱাৰিলে। এই যে তথ্য দিব নোৱাৰিলে বা লোকগীতটোৰ চৰ্চ নাই, বিপৰীতে পশ্চিমবংগ আৰু বাংলাদেশৰ শিল্পীয়ে লোকগীতটো চৰ্চাৰ পিছত চৰ্চা কৰি গৈছে --এই কথাই স্পষ্ট কৰি দিছে অতি কম দিনতে "মাই তই জলে না যায়ও..." বাংলা লোকগীত বুলি আমি সকলোৱে মানি লব লাগিব। ইতিমধ্যে জনপ্ৰিয় কামৰূপী লোকগীতটোৰ শব্দ কেইটামান ইফাল-সিফাল কৰি বিশেষ বাঙালি গীতিকাৰে লিখা বুলিয়ো উল্লেখ কৰা হৈছে। এয়া কামৰূপী লোকগীতটোক "বাংলা লোকগীত"লৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ যে প্ৰথম খোজ তিলমানো সন্দেহ নাই।
ভাষা গ'ল, ভাষা যাব! অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতি নথাকিব!-- আমি এনেদৰে নাভাবো। যি ভাষা চহকী, যি সংস্কৃতি চহকী, সেই ভাষা-সংস্কৃতি চিৰকাল থাকিব। অৱশ্যে হেৰাই যাব তেতিয়া, যেতিয়া উৎকৃষ্ট সাহিত্য সৃষ্টি নহব, "সংস্কৃতি কৰ্ম" নহব। কোনো আন্দোলনে  জাতিৰ ভাষা-সংস্কৃতি ৰক্ষা কৰিব নোৱাৰে। জাতি ৰক্ষা সম্ভৱ "সাহিত্য-সংস্কৃতি" ইত্যাদি উৎকৃষ্ট কৰ্মৰেহে। তামিল-তেলেগু সুৰেৰে, সংগীতেৰে ভালেমান গীত নিৰ্মাণ কৰি "অসমীয়া সংস্কৃতি"ৰ ভড়াল ভৰাইছে ঠিকেই, বিপৰীতে অসমীয়া লোক সংগীত, গীত আনৰ হাতলৈ যোৱৰ সময়তো কৈছে, "কোনে কাক বাধা দিব!" আৱশ্যে কথাটো হয়-- যি গৰাকীয়ে তামিল, তেলেগু সুৰ-সংগীতেৰে "জনপ্ৰিয়তাৰ জখলা" বগাইছে, সেই গৰাকীয়ে "বাংলা কামৰূপী লোকগীত"ৰ বিৰূদ্ধে মাত মাতিব কেনেকৈ! 

মন্তব্যসমূহ

এই ব্লগটি থেকে জনপ্রিয় পোস্টগুলি

চিনেমাৰ জুবিন

জুবিন গাৰ্গ অভিনেতা নাছিল। "অভিনেতা জুবিন" নিৰ্মাণ কৰিছিল বা নিৰ্মাণ কৰাইছিল। "গায়ক ইমেজ"ৰ পৰা "নায়ক ইমেজ"ৰ মাজত বন্দী হব পাৰিছিল "মনযায়"ত। এম মণিৰামৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মান কৰা অসমীয়া চিনেমা "মনযায়"ত মানৱৰ চৰিত্ৰত দৰ্শকে, চিত্ৰৰসিকে গ্ৰহণ কৰিছে। চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল ২০০৮ চনত। বিশ্লেষণ কৰিলে স্পষ্ট হয়-- মানৱ কিন্তু "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নাছিল। মানৱে কথা কৈছিল (সংলাপ প্ৰক্ষেপন কৰিছিল) জুবিনৰ দৰে। চেহেৰা-শৰীৰ ভাষাতো মানৱ "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নহয়। তথাপি চিত্ৰৰসিকে জুবিনৰ অভিনয় গ্ৰহণ কৰিছে। মুনিন বৰুৱাৰ "দীনবন্ধু" (২০০৪)-ৰ বিপুলকো দৰ্শকে গ্ৰহণ কৰিছে। চৰিত্ৰ দুটাৰ মাজত দূৰত্ব অতি কম। কিন্তু বিপুলতকৈ মানৱ বেছি উজ্বল। "চৰিত্ৰ" দুটাক চিত্ৰৰসিকে ইতিবাচক সহাৰি দিয়াৰ প্ৰাথমিক কাৰণ-- cinematic acting, যাক আমি বাস্তবিক অভিনয় (realistic acting) বুলিব পাৰোঁ। আমাৰ ধাৰণা-- জুবিনে সততে (যদিওবা চিনেমা পৰিচিলকৰ মাধ্যম) "জুবিন"ৰ মাজতে থাকি "চৰিত্ৰ"ক গতি দিয়ে বা পৰিচালকক চৰিত্ৰ নিৰ্মাণত স...

নৈ কথা | চিনেচৰ্চা

‘নৈ কথা’ এখন অসমীয়া চিনেমা। ড° পঙ্কজ বৰাৰ পৰিচালনা। চিনেমা খনৰ কাহিনী ৰেখাৰ মূল বিন্দু এজন মাচুৱৈ। নাম-- তিলেশ্বৰ, তিলো। নৈপৰীয়া তিলোৰ চালিকা শক্তি, সংসাৰ চলোৱাৰ শক্তি নৈ খনত থকা মাছ কেইটা। তিলোৰ বাবে সমস্যা-- নৈ খনত মাছ কমি আহিছে। আৰু দিনটোৰ পৰিশ্ৰমৰ মূৰকত পোৱা মাছ কেইটাত উচিৎ দাম নিদয়ে, গ্ৰাহকে আগ্ৰহ নেদেখুৱাই।  [বিপৰীতে গ্ৰাহকৰ-- চালানী মাছ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গী প্ৰতিহে! পৰিচালকে কেমেৰাৰ ফ্ৰেমত একেলগে তিলোৰ স্থানীয় নৈৰ মাছৰ, চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ "দোকান" তিনিখন ৰাখিছে। দেখুৱাইছে-- চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ নিৰ্দিষ্ট দাম দিবলৈ ক্ৰেতাই আপত্তি নকৰে, বিপৰীতে তিলোৰ সৈতে কিমান যে দৰ-দাম কেন্দ্ৰিক কথা! চিত্ৰায়ণ--  বাস্তৱিক। পৰিপাটি-- কেমেৰাৰ ভাষা প্ৰয়োগ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান সাহিত্যৰ ভাষা ব্যৱহাৰ।]  তিলোৰ ঘৰ নচলে! দুই এমা ডিমা সন্তান আৰু পত্নী বাসন্তীক লৈ তিলোৰ সংসাৰ। প্ৰয়োজনীয় দৈনন্দিন সামগ্ৰী আনোতে আনোতে মহাজনৰ দোকানত "বাকী" বাঢ়ি গৈ আছে।  তিলো হ'তৰ  সমস্যা [সমস্যা কেৱল তিলোৰ নহয়, নৈ পৰীয়া মাচুৱৈৰ। এই দিশটো পৰিচালক পৰিপাটিকৈ স্পষ্ট কৰিছে, কাহিনীৰ গতি...

হেৰোৱা ছন্দ | পূৰ্বালোকন

আৰু এখন চিনেমা-- জাহ্নু বৰুৱাৰ। আৰু এটা গীত-- ইবচন লাল বৰুৱাৰ। কথা-সুৰ-সংগীত ইবচন লাল বৰুৱাৰ।  " দামি গহনা পিন্ধি হাঁহিছা  হাঁহিটিয়েই চোন এটি গহনা  গহনা বুলি ধাতু কিনিছা  কিনিব জানো হাঁহি পাৰিবা পাৰা যদি সুৰ তুমি ঢালিবা  ঢালি গভীৰৰ সঁচা তৰঙ্গ  অঙ্গ ভেদি গান কঁপিব  কঁপি উঠিব হেৰোৱা ছন্দ..." চিনেমাৰ গীত।  চিনেমাৰ নাম: হেৰোৱা ছন্দ।  জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা। (জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা মানেই মনত ৰৈ যোৱা চিনে-চিন্তা, চুই যোৱা চিনে-সৌন্দৰ্য।) জাহ্নু বৰুৱাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বে ইবচন লাল বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰিছিল (নিজৰ কথা, সুৰেৰে) -- "বিষুৱ ৰেখা নাপাওঁ দেখা ভৰিৰ তলত দুখন ধৰা এখন আকাশ আকাশ ফালি মেঘৰ বিবাদ… মোৰ ভগা খিৰিকী পোহৰ দিয়া খিৰিকী মোৰ ভগা খিৰিকী দুৱাৰ খোলা খিৰিকী …" (চিনেমা : ভগা খিৰিকী) পূৰ্বৰ গীতটোৰ দৰে "হেৰোৱা ছন্দ"ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা গীতটোও চিনে-সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ, আমাৰ অনুভৱত। আমাৰ ধাৰণাত গীতটোৰ কথা-সুৰ, গায়কীত চিনেমা খনৰ "কাহিনী" আছে, বিষয়-বস্তু আছে। গীতটোত ব্যৱহাৰ কৰিছে ঊষা উত্থুপ আৰু অনিন্দিতা পলৰ কণ্ঠ। সম্ভৱতঃ ৰূপালী গল্পটোৰ মূল ...