"কেনভাচত যেতিয়ালৈকে তুলিকা বা হাতেৰে ৰঙৰ কাৰবাৰ কৰি থাকো, তেতিয়ালৈকে কেৱল মোৰ। যেতিয়া প্ৰদৰ্শনৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হয়, তেতিয়াৰপৰা কেৱল মোৰ হৈ নাথাকে। মই জনা নজনাকৈ 'বজাৰ' এখনত সোমাই পৰে। মোৰ ধাৰণাত শিল্পই বজাৰ নিৰ্মাণ কৰি লয়, আৰু শিল্পকৰ্মৰ ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে তেনে বজাবৰ প্রয়োজন।"

শিল্পৰ বজাৰ, মাধুৰী-অমিতাভ আৰু অভিজিত ভট্টাচার্যশিল্পৰ বজাৰ, মাধুৰী-অমিতাভ আৰু অভিজিত ভট্টাচার্য

"অকাডেমি অফ ফাইন আর্টছ'ত শিল্পকৰ্মৰ মাজত ঘূৰি ফুৰোতে আমি স্থিৰ হবলৈ বাধ্য হৈছিলোঁ, পেইণ্টিং এখনৰ ওচৰত। পানী ৰঙৰ। বিষয়বস্তুঃ পথেৰ পাঁচালী। শকুন্তলা ৰায় নামৰ ছাত্ৰী এগৰাকীৰ শিল্প কৰ্ম। মোৰ দৰে বহুতে আগ্রহ অনুভৱ কৰিছে সেই শিল্পকৰ্মৰ প্ৰতি। মোবাইল বা কেমেৰাৰে নিজৰ কৰি লোৱাৰ অধিকাৰ নাই। ফটো উঠোৱাত বাধা আছে। শিল্প ৰসিকৰ আগ্ৰহক সন্মান জনালে ছাত্ৰীগৰাকীয়ে। কেইবাগৰাকীও শিল্প ৰসিকক কথা দিলে, এই শিল্পকৰ্ম আৰু কেইবাবাৰো কৰিব, আৰু পছন্দ হ’লৈ শিল্পৰসিক সকলে ক্ৰয় কৰিব পাৰিব। এয়া আমাৰ ধাৰণাত 'শিল্প'ৰ বজাৰ নিৰ্মাণ আৰু বজাৰৰ বাবে ‘শিল্পকর্ম'ৰ এটা উদাহৰণ।

শিল্পৰো বজাৰ থাকে। শিল্পই বজাৰ গঢ়ে। যেতিয়া বজাৰৰ বাবে শিল্প হয়, তেতিয়া কিন্তু সমস্যা বাঢ়ে। কলকাতাৰ কলেজ ষ্ট্ৰীটৰ কফি হাউচৰ এটা আড্ডাৰ অন্তত আমাৰ মনলৈ আহিছিল এই ধাৰণা। আড্ডা আৰম্ভ হৈছিল বীণা বেনাৰ্জীৰ 'কথা' প্ৰসংগৰে। চিত্রকর্মী গৰাকীয়ে কৈছিল— 'কেনভাচত যেতিয়ালৈকে তুলিকা বা হাতেৰে ৰঙৰ কাৰবাৰ কৰি থাকো, তেতিয়ালৈকে কেৱল মোৰ। যেতিয়া প্ৰদৰ্শনৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হয়, তেতিয়াৰপৰা কেৱল মোৰ হৈ নাথাকে। মই জনা নজনাকৈ 'বজাৰ' এখনত সোমাই পৰে। মোৰ ধাৰণাত শিল্পই বজাৰ নিৰ্মাণ কৰি লয়, আৰু শিল্পকৰ্মৰ ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে তেনে বজাবৰ প্রয়োজন।"

বজাৰৰ প্ৰয়োজন নাট্য কর্ম, চিনেকৰ্ম আদিৰ ধাৰাবাহিকতা ৰক্ষাৰ বাবেও। এটি সাক্ষাৎ প্রসংগত ড° ভবেন্দ্ৰ নাথ শ‍ইকীয়াই কৈছিল— "মই এই কামটো (চিনেমা) আৰু কৰিম। কৰি যাম। গতিকে বজাৰৰ চিন্তা কৰিমেই। বাজেট সিমান ৰাখো, যিমান মোৰ হাতলৈ আহিব। মই ভাবো প্ৰতিগৰাকী পৰিচালকে হয়তো এনেদৰেই ভাবে। ...কিন্তু বজাৰৰ বাবে নায়ক নায়িকাক পার্কত গীত গোৱা ইত্যাদি দেখুৱাব নোৱাৰো।" সন্দেহ নৰখাকৈ ক'ব পাৰি, ড° ভবেন্দ্র নাথ শ‍ইকীয়াৰ চিনেমাই বজাৰ গঢ়িছিল, বজাৰৰ বাবে পৰিচালক গৰাকীয়ে চিনেমা নিৰ্মাণ কৰা নাছিল। তেনেদৰে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰতো নাট্যকাৰ-পৰিচালকগৰাকীৰ নাটকে বজাৰ গঢ়ি লৈছিল।

বজাৰকেন্দ্রিক শিল্প চিন্তা নকৰাকৈয়ো বজাৰ চিন্তা কৰিব পাৰি, কৰা দেখা যায়। এটা উদাহৰণ – "মেঁ মাধুৰী দীক্ষিত বননা চাহতি হুঁ"। চন্দন আড়োৰাৰ পৰিচালনা। পৰিচালক, চিত্রনাট্যকাৰে চুইটি নামৰ চৰিত্ৰ এটা নিৰ্মাণ কৰিছে, অন্তৰা মালীক লৈ। চুইটিৰ সপোন— চিনেমাখনৰ নামটোতে স্পষ্ট হৈ আছে। প্রযোজক ৰাম গোপাল বার্মাই কৈছিল ,"...মাধুৰী দীক্ষিত চিনেমাখনৰ বিষয়বস্তু নহয়। 'ফ্লেভাব'। বজাৰত সহায় কৰিবপৰা 'ফ্লেভাৰ'। নিঃসন্দেহে অন্তৰা মালীয়ে ভাল কাম কৰিছে। বাস্তব কথাটো হ'ল – অন্তৰাৰ বাবে চিত্ৰগৃহলৈ দর্শক নাহে। এয়াই সত্য, এটা ভাল কাম, পৰিচালকে নিজৰ মতে কৰিছে। সেই ভাল কামটো দৰ্শকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাটো প্রযোজকৰ দায়িত্ব। মাধুৰী দীক্ষিত 'ফেভাৰ'ৰ সহায়ত মই মোৰ দায়িত্ব পালন কৰিছো। কিন্তু পৰিচালকৰ 'চিন্তা'ৰ ক্ষতি কৰা নাই।" তেনেদৰে অমিতাভ বচ্‌চন 'ফ্লেভাৰ'ৰ সহায়তো বক্স অফিচ বৈতৰণী পাৰ কৰিব খোজাৰ ঢেৰ উদাহৰণ পোৱা যায়। স্পষ্ট—এনে 'ফ্লেভাব' অসমীয়া চিনেমাৰ ক্ষেত্ৰখনত নাই। বিপৰীতে ভ্রাম্যমাণ থিয়েটাৰত আছে বুলি কোৱা হয়।

শেহতীয়াভাৱে তেনে এটা ধাৰণা স্পষ্ট হৈছে হিল্লোল কুমাৰ পাঠকৰ এটি নাট্যকর্মত। নাম "ম‍ই অভিজিত ভট্টাচার্যই কৈছো"। অভিজিত ভট্টাচাৰ্যৰ নাটক নথকা ভ্রাম্যমাণ নাট্যদল এটাৰ বাবে ৰচনা কৰা নাটকত "অভিজিত ভট্টাচার্য ফ্ৰেভাৰ"ৰ প্ৰয়োগ! “দৰা হ'ব কোন নাটকখনেৰে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মঞ্চত "বলীউড শৈলী" প্ৰয়োগ কৰিছিল অভিজিত ভট্টাচার্যই। সফল হৈছিল। নাটকখনৰ 'নায়ক'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যতীন বৰাই। সেয়াই আৰম্ভণী। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্রযোজকৰ ওচৰত অভিজিত ভট্টাচাৰ্যৰ, বলীউড শৈলী'ৰ গুৰুত্ব বাঢ়িল। —আমি পছন্দ কৰা নাছিলো। 'বজাৰ'ৰ বাবে নাটক হোৱা বাবেই সমস্যা যে বাঢ়িছিল, আমি অনুভব কৰিছিলো। নাট্যশিল্প 'নাট্যপ্ৰডাক্ট' হোৱা বাবে নাট্যৰসিক সকলে কষ্ট পাইছিল। কিন্তু যেতিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্যবিদ্যালয়ত শিক্ষা লৈ অহা নাট্যকর্মীয়ে অভিজিত ভট্টাচার্যক অনুসৰণ কৰিছিল আৰু এতিয়া "সচেতন নাট্যকর্মী"ৰ পৰিচয় থকা হিল্লোল কুমাৰ পাঠকে "মই অভিজিত ভট্টাচাৰ্যই কৈছো"ৰ দৰে  নাটকৰ নামেৰে সফলতাৰ সন্ধান কৰিছে, আমি, কষ্ট পোৱা সেই নাট্যৰসিকসকলে মানি ল'বলৈ বাধ্য— এয়াই বাস্তব।

(by: Utpal Mena / DAINIK ASAM, FRIDAY, JUNE 28, 2019)