সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

আৰু বকুল ফুলৰ দৰে

 Bakul Phular Dare 
বকুল ফুলৰ দৰে by: Utpal Mena
        ফোটো: দৰ্শনা চৌধুৰী

#হলধৰ (১৯৯২), #মীমাংসা (১৯৯৪), #মৎসগন্ধা (২০০০) -ৰ পাছত "বকুল ফুলৰ দৰে'-- #সঞ্জীৱ_হাজৰিকা ৰ চিনেমা। সুদীৰ্ঘ ২২ বছৰৰ মুৰত। 
----========
এখন অসমীয়া চিনেমা। "হলধৰ"। "ধৰ ধৰ নাঙল চোৰক ধৰ"-- চিনেমা খন চোৱাৰ পাছত মনৰ মাজত বাজি আছিল। মনৰ পৰ্দাত ভাহি আছিল "নাঙল চোৰ" অতুল পাচনী। 
গতানুগতিক অসমীয়া চিনেমাৰ পৰা বহু আঁতৰৰ-- ‘হলধৰ’। ‘ধৰ ধৰ নাঙল চোৰক ধৰ...'  আমাৰেই নহয়, চিত্রগৃহৰ পৰা ওলাই অহা প্ৰতিগৰাকী দর্শকৰ মনতো হয়তো  বাজি আছিল এই সংলাপ। --এই সংলাপৰ মাজতেই স্পষ্ট হৈ আছে চিনেমাখনৰ বিষয়বস্তু। চিনেমাখনত নাঙলখনক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে ‘ছিম্বল' হিচাপে। মহাজনে গাঁৱৰে খেতিয়ক সোমেশ্বৰৰ হতুৱাই নাঙল চুৰি কৰায়। শেষত দৰিদ্ৰ খেতিয়ক সোমেশ্বৰে অনুভৱ কৰে বাস্তৱতা । পৰিশ্ৰমী কৃষক বলোৰামৰো ‘অনুভৱৰ পৃথিৱী'ত স্পষ্ট হয়— মহাজনৰ আঘাত, আত্মাত দিয়া আঘাত। —এই চিনেমাখন সঞ্জীৱ হাজৰিকাৰ প্ৰথম পৰিচালনা। চিনেমাখনৰ স্পৰ্শ কৰা দিশটো হ'ল পৰিচালনা শৈলী। গল্প কোৱাৰ চিনেমেটিক গণিত আছিল --গতি + বিনোদন। গতি-বিনোদনৰ সহায়ত ‘গভীৰ বিষয়বস্তু’ ৰূপালী গল্পলৈ ৰূপান্তৰ কৰিছে। ১০৭ মিনিট দৈৰ্ঘৰ চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল ৩ চেপ্তেম্বৰ ১৯৯৩ -ত।
শুনা-পঢ়া, দূৰৰ পৰা কৰা অনুভৱেৰে মানুহে আন এজন মানুহক এটা "ইমেজ"ত বন্দী কৰি লয়। বিশেষকৈ সৃষ্টি কৰ্মত জড়িত সকলৰ, "জনপ্ৰিয় লোক"ৰ। আমাৰ অনুভৱত সঞ্জীৱ হাজৰিকা "ছিৰিয়াছ মানুহ", ধৰণা কৰিছিলোঁ --"চিৰিয়াছ মানুহ" জনে আধা পোহৰ, আধা ছাঁত সমস্যাৰ হেচাত পোন হব নোৱাৰা "চৰিত্ৰ" কেইটা মানে মন্থৰ গতিত অভিনয় কৰা "আৰ্ট চিনেমা" এখন নিৰ্মাণ কৰিব! তেনে ধাৰণা লৈয়ে চিনেমা খন চাইছিলোঁ। চোৱাৰ সময়ত আমি আচৰিত হৈছিলো--, চিনেচমকত। 
--সেই চিনেচমক লৈ ফুৰা সময়তে এদিন লগ পাইছিলোঁ সঞ্জিৱ হাজৰিকাক। ৰবীন্দ্ৰ ভৱন নে ভাস্কৰ নাট্যমন্দিৰৰ সন্মুখত। তপনদা (লেখক-অভিনেতা তপন দাস), বিদ্যুৎদা (অভিনেতা-পৰিচালক বিদ্যুৎ চক্ৰৱৰ্তী)ৰ সৈতে কথা পাতি আছিলোঁ। ("সাংবাদিকতা" কৰিম বুলি তেতিয়া গুৱাহাটীলৈ আহিছিলোহে! এখন সাপ্তাহিক কাকতৰ সাংস্কৃতিক পৃষ্ঠাত লিখা আৰু লে-আউট কৰাৰ কাম পাইছিলোঁ।) যিমান দূৰ মনত পৰে এখন নাটকৰ অপেক্ষাত আছিলো, সেইদিনা। সঞ্জীৱ হাজৰিকাইও সম্বৱতঃ নাটক খন চাবলৈ আহিছিল। চিনেমা খনৰ প্ৰসংগত কথা পাতিবলৈ চেষ্টা কৰিছিলো। বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া যেন নালাগিল। তাৰ পাছত, দ্বিতীয়বাৰ লগ পাইছিলো ২০০৩ চনতহে।  লগ পোৱা নাছিলোঁ মাজৰ এই সময় চোৱা মোৰ কৰ্মস্থান মুম্বাই আছিল বাবে। এই সময় চোৱাত সঞ্জীৱ হাজৰিকাৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু দুখন চিনেমা-- "মীমাংসা" (১৯৯৪) আৰু "মৎস্যগন্ধা" (২০০০)। আৰু শেহতীয়া পৰিচালনা "বকুল ফুলৰ দৰে" (সম্পূৰ্ণ হৈছে ২০২২ -ত, চিত্ৰগৃহলৈ অহা নাই।) 
দেখা যায় সঞ্জীৱ হাজৰিকাৰ চিনেমা কেইখনৰ চিত্ৰনাট্যৰ শিপা "সাহিত্য" (গল্প বা উপন্যাস)। "সাহিত্যের চলচ্চিত্রায়ন" (Filming of literature) প্ৰসংগত বিশেষ ভাবে চৰ্চা হৈছে "পথেৰ পাঁচালী"ৰ সফলতাৰ পাছত। "যি সকল পৰিচালে ভাবে চিনেমাৰ আত্মা গল্প আৰু বিষয়বস্তু, সেই সকল পৰিচালকৰ প্ৰথম পছন্দ উন্নত মানৰ গল্প বা উপন্যাস, দ্বিতীয় পছন্দ উন্নত মানৰ নাটক।" (আজছা চিত্ৰপট/ অজয় মাহ্‌ত্ৰে) গতিকে আমি কব পাৰো নেকি-- সঞ্জীৱ হাজৰিকাৰ চিন্তাতো গল্প আৰু বিষয়বস্তু চিনেমাৰ আত্মা! "হলধৰ" (৩৯তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰাপ্ত, পৰিচালকৰ প্ৰথম চিনেমাৰ শিতানৰ"ইন্দিৰা গান্ধী বঁটা") "মীমাংসা", "মৎস্যগন্ধা", "বকুল ফুলৰ দৰে" ক্ৰমে অপূৰ্ব শৰ্মা, নিৰুপমা বৰগোহাঞি, হোমেন বৰগোহাঞি, মৃণাল কলিতাৰ "সাহিত্য"।
 এই খিনিতে উল্লেখ কৰিব পাৰি পুলক গগৈ, ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়াৰ সৈতে চিনেমা পৰিচালনাৰ কাম কৰিছিল (পৰিচালনাত সহায় কৰিছিল) সঞ্জীৱ হাজৰিকাই। এই দুগৰাকী পৰিচালকৰো চিত্ৰনাট্যৰ শিপা আছিল-- সাহিত্য। (আৰু আছে। wait😊 )


মন্তব্যসমূহ

এই ব্লগটি থেকে জনপ্রিয় পোস্টগুলি

চিনেমাৰ জুবিন

জুবিন গাৰ্গ অভিনেতা নাছিল। "অভিনেতা জুবিন" নিৰ্মাণ কৰিছিল বা নিৰ্মাণ কৰাইছিল। "গায়ক ইমেজ"ৰ পৰা "নায়ক ইমেজ"ৰ মাজত বন্দী হব পাৰিছিল "মনযায়"ত। এম মণিৰামৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মান কৰা অসমীয়া চিনেমা "মনযায়"ত মানৱৰ চৰিত্ৰত দৰ্শকে, চিত্ৰৰসিকে গ্ৰহণ কৰিছে। চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল ২০০৮ চনত। বিশ্লেষণ কৰিলে স্পষ্ট হয়-- মানৱ কিন্তু "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নাছিল। মানৱে কথা কৈছিল (সংলাপ প্ৰক্ষেপন কৰিছিল) জুবিনৰ দৰে। চেহেৰা-শৰীৰ ভাষাতো মানৱ "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নহয়। তথাপি চিত্ৰৰসিকে জুবিনৰ অভিনয় গ্ৰহণ কৰিছে। মুনিন বৰুৱাৰ "দীনবন্ধু" (২০০৪)-ৰ বিপুলকো দৰ্শকে গ্ৰহণ কৰিছে। চৰিত্ৰ দুটাৰ মাজত দূৰত্ব অতি কম। কিন্তু বিপুলতকৈ মানৱ বেছি উজ্বল। "চৰিত্ৰ" দুটাক চিত্ৰৰসিকে ইতিবাচক সহাৰি দিয়াৰ প্ৰাথমিক কাৰণ-- cinematic acting, যাক আমি বাস্তবিক অভিনয় (realistic acting) বুলিব পাৰোঁ। আমাৰ ধাৰণা-- জুবিনে সততে (যদিওবা চিনেমা পৰিচিলকৰ মাধ্যম) "জুবিন"ৰ মাজতে থাকি "চৰিত্ৰ"ক গতি দিয়ে বা পৰিচালকক চৰিত্ৰ নিৰ্মাণত স...

নৈ কথা | চিনেচৰ্চা

‘নৈ কথা’ এখন অসমীয়া চিনেমা। ড° পঙ্কজ বৰাৰ পৰিচালনা। চিনেমা খনৰ কাহিনী ৰেখাৰ মূল বিন্দু এজন মাচুৱৈ। নাম-- তিলেশ্বৰ, তিলো। নৈপৰীয়া তিলোৰ চালিকা শক্তি, সংসাৰ চলোৱাৰ শক্তি নৈ খনত থকা মাছ কেইটা। তিলোৰ বাবে সমস্যা-- নৈ খনত মাছ কমি আহিছে। আৰু দিনটোৰ পৰিশ্ৰমৰ মূৰকত পোৱা মাছ কেইটাত উচিৎ দাম নিদয়ে, গ্ৰাহকে আগ্ৰহ নেদেখুৱাই।  [বিপৰীতে গ্ৰাহকৰ-- চালানী মাছ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গী প্ৰতিহে! পৰিচালকে কেমেৰাৰ ফ্ৰেমত একেলগে তিলোৰ স্থানীয় নৈৰ মাছৰ, চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ "দোকান" তিনিখন ৰাখিছে। দেখুৱাইছে-- চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ নিৰ্দিষ্ট দাম দিবলৈ ক্ৰেতাই আপত্তি নকৰে, বিপৰীতে তিলোৰ সৈতে কিমান যে দৰ-দাম কেন্দ্ৰিক কথা! চিত্ৰায়ণ--  বাস্তৱিক। পৰিপাটি-- কেমেৰাৰ ভাষা প্ৰয়োগ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান সাহিত্যৰ ভাষা ব্যৱহাৰ।]  তিলোৰ ঘৰ নচলে! দুই এমা ডিমা সন্তান আৰু পত্নী বাসন্তীক লৈ তিলোৰ সংসাৰ। প্ৰয়োজনীয় দৈনন্দিন সামগ্ৰী আনোতে আনোতে মহাজনৰ দোকানত "বাকী" বাঢ়ি গৈ আছে।  তিলো হ'তৰ  সমস্যা [সমস্যা কেৱল তিলোৰ নহয়, নৈ পৰীয়া মাচুৱৈৰ। এই দিশটো পৰিচালক পৰিপাটিকৈ স্পষ্ট কৰিছে, কাহিনীৰ গতি...

হেৰোৱা ছন্দ | পূৰ্বালোকন

আৰু এখন চিনেমা-- জাহ্নু বৰুৱাৰ। আৰু এটা গীত-- ইবচন লাল বৰুৱাৰ। কথা-সুৰ-সংগীত ইবচন লাল বৰুৱাৰ।  " দামি গহনা পিন্ধি হাঁহিছা  হাঁহিটিয়েই চোন এটি গহনা  গহনা বুলি ধাতু কিনিছা  কিনিব জানো হাঁহি পাৰিবা পাৰা যদি সুৰ তুমি ঢালিবা  ঢালি গভীৰৰ সঁচা তৰঙ্গ  অঙ্গ ভেদি গান কঁপিব  কঁপি উঠিব হেৰোৱা ছন্দ..." চিনেমাৰ গীত।  চিনেমাৰ নাম: হেৰোৱা ছন্দ।  জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা। (জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা মানেই মনত ৰৈ যোৱা চিনে-চিন্তা, চুই যোৱা চিনে-সৌন্দৰ্য।) জাহ্নু বৰুৱাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বে ইবচন লাল বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰিছিল (নিজৰ কথা, সুৰেৰে) -- "বিষুৱ ৰেখা নাপাওঁ দেখা ভৰিৰ তলত দুখন ধৰা এখন আকাশ আকাশ ফালি মেঘৰ বিবাদ… মোৰ ভগা খিৰিকী পোহৰ দিয়া খিৰিকী মোৰ ভগা খিৰিকী দুৱাৰ খোলা খিৰিকী …" (চিনেমা : ভগা খিৰিকী) পূৰ্বৰ গীতটোৰ দৰে "হেৰোৱা ছন্দ"ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা গীতটোও চিনে-সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ, আমাৰ অনুভৱত। আমাৰ ধাৰণাত গীতটোৰ কথা-সুৰ, গায়কীত চিনেমা খনৰ "কাহিনী" আছে, বিষয়-বস্তু আছে। গীতটোত ব্যৱহাৰ কৰিছে ঊষা উত্থুপ আৰু অনিন্দিতা পলৰ কণ্ঠ। সম্ভৱতঃ ৰূপালী গল্পটোৰ মূল ...