সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

নৰা |চিনেচৰ্চা

কাহিনীৰ মূল বিন্দু ধীৰাজ। (চৰিত্ৰটো নিৰ্মাণ কৰিছে জিত বৰুৱাক লৈ। জিতে বাস্তৱিক অভিনয়ৰে "চৰিত্ৰ"টোক গতি দিয়াত পৰিচালকক সহায় কৰিছে বা অভিনয়ৰ দিশত সফল হৈছে।) এখন গাঁৱৰ "ভাল ল'ৰা"। দায়িত্ববান ল'ৰা। দেউতাকক খেতিপথাৰত সহায় কৰে। মাককো দৈনন্দিন কাম-কাজত হাত বঢ়াই। ধীৰাজৰ লক্ষ্য-- সেনাবাহিনীত যোগদান কৰা।  লক্ষ্যত উপনীত হ'বলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিশ্ৰম কৰিছে, নিজকে সাজু কৰিছে। দেউতাক আৰু মাকৰ সৈতে ধীৰাজৰ ঘৰখন। দেউতাকৰ ম'হৰ বাথান আছে। সেয়াই সিহতৰ জীৱিকা। ৰূপালী গল্পটোৰ আৰম্ভনীতে দেখা যায়-- এজন যুৱকক কোনোৱে হত্যা কৰি নদীত পেলাই যায়, যিজন উগ্ৰপন্থী সংগঠনৰ অংশ আছিল। কাহিনীৰ গতিত বুজা যায় যুৱক জন ধীৰাজৰ ককায়েক, যাৰ সৈতে তাৰ মতাদৰ্শ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত। এজন পুত্ৰৰ মৃত্যুৰ পাছত মাকে বিছৰা নাই ধীৰাজে সেনাবাহিনীত যোগ দিয়ক। আন কাৰণ একো নহয়, আৰু এজন পুত্ৰক হেৰুৱাৰ ভয়। বিপৰীতে দেউতাকে বিচাৰে-- ধীৰাজে সেনাবাহিনীত যোগদান কৰক, নিবিছাৰে তেওঁৰ দৰে ম'হৰ বাথানত জীৱন পাৰ কৰক। 

কাহিনীয়ে গতি লয়-- উগ্ৰপন্থী গোটে বিচাৰিছে ধীৰাজে তেওঁলোকৰ লগত যোগদান কৰক! ককায়েকৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ লওক! এই কথা যেতিয়া মাকে জানিব পাৰে বা অনুভৱ কৰে, মাকৰ মন সলনি হয়। (কাহিনীৰ গতিত অসমৰ সন্ত্ৰাসবাদ, পৰিস্থিতি, মানৱীয় সম্পৰ্ক, সংঘাত আৰু সাধাৰণ মানুহৰ জীৱন-যুঁজক পৰিপাটিকৈ পৰ্দালৈ আনিছে।) মাকে ধীৰাজৰ দেউতাকক কয়-- সি, মানে ধীৰাজে সেনাবাহিনীত যোগদান কৰক। ধীৰাজে সেনাবাহিনীত যোগদান দিয়াৰ বাবে আগবাঢ়ে, ইমানতে ৰূপালী গল্পটো শেষ। ৰূপালী গল্পটোৰ নাম-- "নৰা"। লেখক-পৰিচালক: প্ৰকাশ ডেকা।

নৰা। ধানৰ নৰা (Paddy Straw)। শস্য চপোৱাৰ পাছত পথাৰত ৰৈ যোৱা ধান গছৰ অংশ। নৰাৰে মাঘ বিহুত মেজী সজা হয়, বিশেষকৈ নামনি অসমৰ গাওঁ অঞ্চলত। লেখক-পৰিচালকে নৰাৰে সজা মেজীক কেন্দ্ৰ কৰি ৰূপালী গল্পটোক গতি দিছে, বিষয়-বস্তুৰে কাহিনী গুঠিছে। কাহিনীৰ গতি নিৰ্মাণত কেমেৰাৰ ভাষাক গুৰূত্ব দিছে, প্ৰয়োজনত সাহিত্যৰ ভাষা প্ৰয়োগ কৰিছে।
ৰূপালী গল্পটোত কাহিনীৰ গতিত ধীৰাজৰ লগতে আৰু "চৰিত্ৰ"ৰ সংস্কৃতি ৰক্ষাৰ সংগ্ৰাম, মৎস্য-পশুপালৰ সংগ্ৰাম, গাওঁ খনত থাকিয়ে দেখা সপোন ইত্যাদি চুই গৈছে। 

এয়া স্পষ্ট-- কাহিনীৰ গতিত পৰ্দালৈ অনা "চৰিত্ৰ"ৰে পৰিচালকে কাহিনী বিন্যাস বা কাহিনী নিৰ্মাণত গুৰুত্ব দিয়া নাই, পৰিবেশ নিৰ্মাণতহে গুৰুত্ব দিছে। 

এই দিশটোও স্পষ্ট-- চিনেমা খনত বিষয়বস্তু কঢ়িয়াবলৈ লেখক-পৰিচালকে আটম টোকাৰী কাহিনী নিৰ্মাণতো মন দিয়া নাই (বা নিৰ্মাণত ব্যৰ্থ)। মন দিছে-- কেমেৰাৰ ভাষাক গুৰুত্ব দি (কেমেৰা ডিজাইন ৰূপালী গল্পটোৰ মূল ইতিবাচক দিশ। স্বাভাৱিকতে প্ৰশংসা কৰিব লাগিব পৰিচালকৰ লগতে চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী  বীৰেন্দ্র ললিতক।) সংগীতেৰে (সংগীত: নয়ন মণি বৰ্মন, সত্য নাৰায়ণন), বহু সময়ত নিঃশব্দ সংগীতৰে (Silent music) আৰু বাস্তৱিক শব্দৰে (শব্দ ডিজাইন: মানস প্ৰতিম গোস্বামী) পৰিবেশ নিৰ্মাণ কৰি "নৰা"ক চিনেমেটিক গতি দিছে। দিয়াত সফল হৈছে। এই সফলতাৰ বাবে "কাহিনীত মন নিদিয়া" দিশটো চিনেমা খনৰ বাবে "সমস্য" বা নেতিবাচক দিশ হোৱা নাই। (এই ইতিবাচক দিশটোত স্পষ্ট পৰিচালক গৰাকীৰ চিনে-শক্তি। চিনে-কৰ্মী গৰাকীৰ পৰিচালনা ক্ষমতা।)

চিনেমা খনৰ পটভূমি নলবাৰী জিলাৰ এখন গাওঁ। সাহিত্যৰ ভাষা-- সেই অঞ্চলত ব্যৱহাৰ কৰা ভাষা বা কথিত অসমীয়া। "চৰিত্ৰ" নিৰ্মাণত পৰিচালকে নিৰ্দিষ্ট গাওঁ খনৰ কথা মনত ৰাখিছে, সফল হৈছে। আমিয়ো সেই অঞ্চলৰে, চিনেমা খনত সেই অঞ্চলৰ সমাজ, মানুহ, নৰা কাটি বা উভালি মেজি সজা সময়ৰ পৰিবেশ ইত্যাদিৰ "বাস্তৱিক ছবি" অনুভৱ কৰিছোঁ। চিনেমাৰ কাহিনী যেন লগা নাই! বাস্তৱত যেন নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ আমাৰ "চুবুৰী"টো দেখি আছোঁ-- তেনে লাগিছে। --এয়াই পৰিচালকৰ সাৰ্থকতা। এই সফলতাৰ ভাগ চিনেমা খন সম্পাদনা কৰা ৰতন শীল শৰ্মাই নিশ্চয় পাব। এই খিনিতে ইতিবাচক কলা নিৰ্দেশনাৰ দিশটো অৱশ্যেই উল্লেখ কৰিব লাগিব। কলা নিৰ্দেশনা চিনেমা খনৰ লেখক-পৰিচালক প্ৰকাশ ডেকাৰ।

(লিখি আছোঁ)

মন্তব্যসমূহ

Other posts

চিনেবোদ্ধা, চিনেযোদ্ধা আৰু অসমীয়া 'চিনেমা নোচোৱা' সীমান্ত শেখৰ /২

উৎপল বৰপূজাৰী,জাহ্নু বৰুৱা, বিতোপন বৰবৰা, যদুমনি দত্ত, ৰীমা দাসক অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ (বিত্ত আৰু উন্নয়ন) নিগম পৰিসীমিতৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ কি? উৎপল বৰপূজাৰী,জাহ্নু বৰুৱা, বিতোপন বৰবৰা, যদুমনি দত্ত, ৰীমা দাসক অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ (বিত্ত আৰু উন্নয়ন) নিগম পৰিসীমিতৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ কি? ৰাজ্যৰ লগতে দেশ-বিদেশৰ চিনেমাৰ অনুভৱ থকা এই নাম কেইটা উদাহৰণ মাত্ৰ। 'চিনেমা' জনা ( নিৰ্মাণ, বজাৰ, মহোৎসৱ ইত্যাদিৰ দখল থকা) লোকৰ আকাল অসমত আছে বুলি নাভাবো। এই কথা স্পষ্ট 'অসমীয়া চিনেমা'ৰ 'উন্নয়ন'ৰ বাবে অসমীয়া চিনেমাৰ লগতে 'দেশ-বিদেশৰ চিনেমা' জানিব লগিব। অধ্যয়ণ কৰিব লাগিব অধ্যক্ষ গৰাকীয়ে।  ( যদি অধ্যক্ষ গৰাকীৰ কাম কেৱল চহী কৰা, তেতিয়া হ'লে বেলেগ কথা! তেতিয়া আমি জানিব বিছাৰিম-- অধ্যক্ষ গৰাকীয়ে কাৰ নিৰ্দেশত চহী কৰে?) চৰ্চ হৈছে --অধ্যক্ষৰ আসনত বহুওৱা সীমান্ত শেখৰে কোনোবা ইণ্টাৰভিউত হেনো কৈছিল অসমীয়া চিনেমা নাচাওঁ বুলি! যদি এয়া সত্য, স্বাভাবিকতে কব লাগিব --অসমীয়া চিনেমা নোচোৱা অধ্যক্ষ এগৰাকীৰ নেতৃত্বত অসমীয়া চিনেমাৰ উত...

ভূপেন হাজৰিকা, চিনেমা আৰু চিনেমাৰ জাল /৯

Bhupen Hazarika "এৰা বাটৰ সুৰ"-এ চিনে অভিজ্ঞতা দিলে ভূপেন হাজৰিকাক। চিত্ৰৰসিকে ভাল পালে, চিনেমা আলোচকেও প্ৰশংসা কৰিলে-- সেয়াই আছিল প্ৰথম চিনেকৰ্মৰ সুখ। দুখ-- ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ "সুখ" আশা কৰিছিল, নাপালে। নপোৱাৰ বাবে আছৰিত হৈছিল, চিনেমা খনৰ দৰ্শক হোৱা চিনেমা আলোচক সকলো। কলিকতাৰ আলোচক সকলৰ ওচৰত ভৃপেন হাজৰিকাই নিজৰ মনৰ চিনেসুখ প্ৰকাশ কৰিছিল এনেদৰে-- "ছবি ভাল পোৱা সকলে ভাল পাইছে, আপোনালোকে ভাল পাইছে। আপোনালোকৰ ভাল পোৱাই মোৰ সুখ বঢ়াইছে। আৰু ছবি কৰিবলৈ সাহস দিছে। আৰু ছবি কৰিম। 'এৰা বাটৰ সুৰ'ৰ দৰে নহয়, কিছু বেলেগ। 'এৰা বাটৰ সুৰ'-এ শিকালে, যি শিকালে সেই খিনিৰে বেলেগ কৰিম।" (উৎস: চিত্ৰবাণী, সম্পাদক: গৌৰ চট্টোপধ্যায়) প্ৰথম পৰিচালনাৰ প্ৰায় ৪ বছৰ পাছত হাতত ল'লে দ্বিতীয় খন অসমীয়া চিনেমাৰ কাম। ("মোৰ মগজুত খেলালে, মই এখন অসমীয়া ছবি কৰিম। কিন্তু মই কিন্তু নলওঁ। 'এৰাবাটৰ সুৰখন পৰীক্ষামূলক আছিল, কাহিনী নাছিল। গতিশীল সমূহ এটাই বুটলি লোৱা অভিজ্ঞতাখিনিয়েই 'এৰাবাটৰ সুৰ। এইবাৰ মই ক্লাছিক বস্তু, এটা লোৱাৰ কথা ভাবিলোঁ, যিটো গাঁৱ...

The Seventh String

" The Seventh String by: Utpal Mena "The Seventh String" (দ্যা চেভেন্থ ষ্ট্ৰিং) --নাট্যকৰ্মী বাহাৰুল ইছলামৰ চিনেকৰ্ম। চিনেমা খনৰ লেখক বৰ্ষা বাহাৰ। নাট্যকৰ্মী বাহাৰুল ইছলামৰ তনয়া বৰ্ষা বাহাৰে ইংৰাজিত লিখা এটা চুটি গল্প চিনেমা খনৰ শিপা। --চিনেমা খনত লেখক বৰ্ষা বাহাৰ এটা "চৰিত্ৰ'লৈ ৰূপান্তৰ হৈছে, যিটো "চৰিত্ৰ" (নিষ্ঠা কাশ্যপ) চিনেমা খনৰ মূল বিন্দু, যিটো বিন্দুৰ সৰল ৰৈখিক গতিয়ে আকাৰ দিছে এটা কাহিনীৰ। "বাস্তৱবাদ"ৰ ওচৰৰ কাহিনী, বাস্তৱ অভিনয় (realistic acting) -ৰে নিৰ্মাণ কৰা ৰূপালী গল্পৰ। শীৰ্ষ বিন্দু (climax)-ৰ পৰা গতি কৰিছে নিষ্ঠা কাশ্যপ বিন্দুটো। নিষ্ঠাই মৃত্যু বিচাৰিছে। হাতৰ শিৰা কাটি চৰম সিদ্ধান্ত লোৱাৰ চেষ্টা নিষ্ঠাৰ। এই প্ৰথম বিন্দুটো পৰিচালকে ঠিয় কৰাইছে কেমেৰাৰ ভাষাৰে। কাট কাট-- কেইটা মান শ্বটেৰে। চিনেমেটিক কাৰবাৰত --উত্তেজনা। দৰ্শকক ভাবিবলৈ সময় দিয়া নাই। উত্তেজনাৰ মাজত সোমাবলৈ বাধ্য-- দৰ্শক। আৰু যেতিয়া দৰ্শক উত্তেজনাৰ পৰা মুক্ত হৈছে কাহিনীয়ে আকাৰ লৈ গতি কৰিছে। কাহিনীয়ে দৰ্শকক বন্দী কৰিছে। --ৰূপালী গল্পটো আৰম্ভ হৈছে মুম্বাইত। লো...

গীতটো আৰু এবাৰ শুনাবানে?

assamese singer by: Utpal Mena মহাশ্বেতাই গাইছিল-- "অস্ত আকাশৰে সপোন ৰহণ সানি ক্লান্ত লুইতৰে হেঙুলীয়া পানী। বৈয়ে যায়, বৈয়ে যায়, বৈয়ে যায়..." মঞ্চলৈ উঠি আহিয়ে স্বনামধন্য ভাৰতীয় সৰোদবাদক তথা শাস্ত্রীয় সঙ্গীতজ্ঞ আমজাদ আলী খানে কৈছিল, মহাশ্বেতা গীতটো আৰু এবাৰ শুনাবানে? শুনাইছিল। তন্ময় হৈ শুনিছিল সংগীত নক্ষত্ৰই। ২৪ ছেপ্টেম্বৰ। নতুন দিল্লীৰ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ ভৱনত মোৰ ভূপেন হাজৰিকা প্ৰকল্পৰ দ্বিতীয় খণ্ড "Bhupen Hazarika Volume II"  উন্মোচন কৰিছিল সংগীত নক্ষত্ৰ আমজাদ আলী খানে। এই অনুষ্ঠান মুকলি কৰা হৈছিল মহাশ্বেতাই গোৱা "ভূপেন্দ্ৰ সংগীত"টোৰে।  এই যে গীতটো গাইছিল তাৰ আগলৈকে মহাশ্বেতা নামৰ গায়িকা গৰাকীক আমিয়ো জনা নাছিলোঁ। শুনিছিলো মাত্ৰ। ইউটিউবত। কিন্তু ইমান সুন্দৰ সাংগীতিক অনুভৱ কৰা নাছিলোঁ, মঞ্চত "অস্ত আকাশৰে সপোন..." শুনাৰ আগলৈকে। ১৯৫৮ চনতে সুধাকণ্ঠই শব্দ-সুৰেৰে ৰচনা কৰা এই গীতত আকৌ এবাৰ অনুভৱ কৰিছিলোঁ "লুইতৰ অস্ত ৰবিৰ সৌন্দৰ্য", "দুয়ো পাৰে কত মানুহ, কত যে ইতিহাস", "জীৱনৰে দিগন্ত অপাৰ" ইত্যাদি। পাছত মহাশ্বেতাক সুধিছিলোঁ--...