সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

"ভাল চিনেমা"

ৰাজ কাপুৰৰ মতে, বিশ্বত কেৱল দুই ধৰণৰ চিনেমা আছে— "ভাল" আৰু "বেয়া"। পৰিচালক গৰাকীৰ মতে এখন ভাল চিনেমাৰ অৰ্থ হ'ল দৰ্শকক সন্তুষ্ট কৰা। "চিনেমা এনে এটা মাধ্যম যিয়ে লাখ লাখ মানুহক প্ৰভাৱিত কৰিব লাগে। যি চিনেমাই সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজক আকৰ্ষণ কৰিব নোৱাৰে বা দৰ্শকক আমোদ দিব নোৱাৰে, সেই চিনেমাৰ কোনো সাৰ্থকতা নাই।"
 "এখন ভাল চিনেমাত ভাষাৰ কোনো বাধা নাথাকে; ইয়াৰ হাঁহি আৰু চকুপানীৰ আবেদন সমগ্ৰ বিশ্বতে একে। চিনেমা হ'ল আৱেগক এটা বৃহৎ পৰিসৰত (spectacle) উপস্থাপন কৰা শিল্প।"
"চিনেমাৰ জৰিয়তে মানৱীয় দয়া, মমতা আৰু জীৱনৰ সত্যক প্ৰতিফলিত কৰিব লাগে।"
"চিনেমাই সমাজৰ বিভিন্ন সমস্যা যেনে দৰিদ্ৰতা, অসাম্য আৰু সামাজিক অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিব লাগে।"
"সংগীত চিনেমাৰ এটা অপৰিহাৰ্য অংশ। ভাল চিনেমাত গান কেৱল বিৰতিৰ বাবে নহয়, বৰঞ্চ কাহিনীক আগুৱাই নিবলৈ এক শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ হ'ব লাগে।"
👌সত্যজিৎ ৰায়ৰ মতে এখন "ভাল চিনেমা" হ’বলৈ তাত কেৱল কাৰিকৰী দক্ষতা থাকিলেই নহয়, বৰঞ্চ মানৱীয় অনুভূতি আৰু বাস্তৱবাদৰ গভীৰ সংমিশ্ৰণ থকাটো প্ৰয়োজন। চিনেমা লেখক-পৰিচালক ৰায়ৰ মতে, চিনেমাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হ’ল চৰিত্ৰসমূহৰ মাজত থকা মানৱীয় সম্পৰ্কৰ আৱেগিক সততা। চৰিত্ৰসমূহ কেৱল পৰ্দাত চলি থকা ছবি নহৈ তেজ-মঙহৰ মানুহৰ দৰে সঁচা অনুভৱ হ’ব লাগে।

পৰিচালক গৰাকীয়ে কৈছিল-- " ভাৰতীয় চিনেমাত জিলিকি থকা কৃত্ৰিম চাকচিক্যতকৈ অধিক প্ৰয়োজন-- কল্পনাশক্তি, সততা আৰু ভাৰতীয় জীৱনৰ বাস্তৱ প্ৰতিফলন। চিনেমা নিজৰ সংস্কৃতি আৰু মাটিৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত হ’ব লাগে।  চিনেমাৰ ভাষাটো হ’ব লাগে এনেকুৱা, যিটো আমাৰ দেশৰ কথা-বতৰা, সাজ-পাৰ আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ সৈতে মিলি এক সুসমন্বিত ৰূপ লাভ কৰে।

👌বিখ্যাত ইৰানী পৰিচালক মজিদ মাজিদিৰ মতে, "এখন 'ভাল চিনেমা' কেৱল মনোৰঞ্জনৰ মাধ্যম নহয়, বৰঞ্চ ই মানৱীয় মূল্যবোধ আৰু সত্যৰ প্ৰতিফলন হ’ব লাগে।"

পৰিচিলক গৰাকীৰ মতে, "চিনেমাৰ মূল বিষয়বস্তু হ'ল মানৱতা আৰু মানৱীয় মৰ্যাদা। মই বিশ্বাস কৰোঁ  পৃথিৱীৰ যি প্ৰান্তৰেই নহওক কিয়, মানুহৰ মৌলিক অনুভূতি আৰু কাহিনীসমূহ একেই থাকে।"

"চিনেমাসমূহত পৰিয়ালক সমাজৰ এক মূল ভেটি হিচাপে দেখুওৱাব লাগে। এখন ভাল চিনেমাই মানুহৰ জীৱনলৈ আশা কঢ়িয়াই আনিব লাগে, আনকি আটাইতকৈ কঠিন পৰিস্থিতিতো।"

"এখন ভাল চিনেমা সদায় দৰ্শকৰ ওচৰলৈ যাব লাগে। ইয়াক কেৱল 'ফিল্ম ফেষ্টিভেল'ৰ মাজতে সীমাবদ্ধ কৰি ৰাখিব নালাগে। দৰ্শকৰ আৱেগিক সংযোগ অবিহনে এটা বাৰ্তা বা কাহিনী কেতিয়াও সফল হ’ব নোৱাৰে।"

"কেৱল বাণিজ্যিক ছবিৰ পৰিৱৰ্তে বাস্তৱ জীৱনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মাণ কৰা চিনেমাকহে অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াৰ প্ৰয়োজন। যুৱ পৰিচালকসকলৰ সামাজিক সত্যক উপস্থাপন কৰাৰ এক ডাঙৰ দায়িত্ব আছে।"

"ভাল চিনেমাৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট একমাত্ৰ সংজ্ঞা নাই; প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে ইয়াক নিজৰ দৃষ্টিভংগীৰে চাব পাৰে। এনেদৰেও ভাবিব পাৰি--ভাল  চিনেমাক বিভিন্ন সংস্কৃতিৰ মাজৰ এখন সেঁতু বুলি গণ্য কৰিব পৰা যায়, যিয়ে কোনো সীমা নোহোৱাকৈ মানুহক একগোট কৰিব পাৰে।"

👌বলিউডৰ পৰিচালক সুভাষ ঘাইৰ মতে, ভাল চিনেমাত-- 

"জীৱন আৰু মানুহৰ প্ৰতিফলন হয়।" 

"এখন ভাল চিনেমাৰ ভেটি হ’ল এক সুন্দৰ কাহিনী য’ত দৰ্শকৰ সৈতে এক আৱেগিক সংযোগ (Emotional connect) থাকে।" 

"চিনেমা খনৰ চৰিত্ৰৰ বাবে অভিনেতাজনৰ "বিক্ৰীযোগ্যতা" (Saleability) তকৈ চৰিত্ৰটোৰ বাবে তেওঁ কিমান যোগ্য, সেইটোহে বেছি গুৰুত্বপূৰ্ণ।" 

"এজন পৰিচালকৰ তেওঁৰ নিৰ্বাচিত বিষয়টোৰ ওপৰত গভীৰ জ্ঞান আৰু সংবেদনশীলতা থাকিব লাগে।"

"যি চিনেমাই এক সঠিক বাৰ্তা দিয়ে আৰু সমাজক দিশ নিৰ্দেশনা কৰিব পাৰে, সেয়াই প্ৰকৃততে ভাল চিনেমা। উদাহৰণ: তেওঁ 'দংগল'।"

"মই বিশ্বাস কৰো-- সময়ৰ লগে লগে মানুহৰ দৰে চিনেমাৰ আংগিক আৰু ধৰণ সলনি হয়, কিন্তু মৌলিক আৱেগ আৰু কাহিনী কোৱাৰ ধৰণ সদায় একেই থাকে।"

👌মাৰ্টিন স্কৰচেছীৰ (Martin Scorsese) মতে-- "ব্যক্তিগত বিষয়বোৰেই আটাইতকৈ সৃজনীমূলক"। পৰিচালক গৰাকীয়ে চিনেমাৰ ফ্ৰেমত কি আছে আৰু কি নাই, তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে।

অৰ্চন ৱেলছৰ #Orson_Welles মতে, কেমেৰাটো যদি এজন কবিৰ চকুৰ দৰে নহয়, তেন্তে সেই চিনেমা কেতিয়াও ভাল হ’ব নোৱাৰে। (FILM CRUX)

আকিৰা কুৰোছাৱাৰ #Akira_Kurosawa মতে, ভাল চিনেমা নিৰ্মাণৰ বাবে চিত্ৰনাট্যৰ ওপৰত দখল থকা আৰু পুৰণি চিনেমা অধ্যয়ন কৰাটো জৰুৰী। (Indie Film Hustle) 

আলফ্ৰেড হিচককৰ (Alfred Hitchcock)  মতে, চিনেমা কেৱল মানুহৰ কথোপকথনৰ ফটো নহয়, বৰঞ্চ দৃশ্যৰ জৰিয়তে কাহিনী কোৱাহে প্ৰকৃত চিনেমা (Goodreads)

সত্যজিৎ ৰায়ৰ মতে এখন "ভাল চিনেমা" কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম নহয়, বৰঞ্চ ই মানৱীয় অনুভূতি আৰু সামাজিক বাস্তৱৰ এক গভীৰ প্রতিফলন। পৰিচালক গৰাকীৰ মতে, চিনেমাৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশটো হ’ল মানৱীয় সম্পৰ্কৰ আৱেগিক সততা (emotional integrity)। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে এখন ভাল চিনেমাই দৰ্শকৰ মনত গভীৰ আৱেগ আৰু সহানুভূতি জগাই তুলিব পাৰিব লাগে। 

👌বলিউডৰ "Mr. Perfectionist" আমিৰ খানৰ মতে, "এখন 'ভাল চিনেমা' কেৱল মনোৰঞ্জনৰ মাধ্যম নহয়, ইয়াৰ আঁৰত এক গভীৰ দৰ্শন আৰু প্ৰক্ৰিয়া থাকে। 

এখন ভাল চিনেমাৰ ভেটি হ’ল ইয়াৰ কাহিনী।  যদি এজন পৰিচালকে চিনেমাখনৰ মূল বাৰ্তা এক শাৰীত প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰে, তেন্তে সেই কাহিনীয়ে দৰ্শকৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব নোৱাৰে।

চিনেমাৰ এক নৈতিক দায়িত্ব আছে আৰু কেৱল হিংসা বা যৌনতাৰ আশ্ৰয় লৈ চিনেমা বনোৱাটো ভুল। চিনেমাৰ জৰিয়তে সত্যক তুলি ধৰা আৰু মানুহক চিন্তা কৰিবলৈ বাধ্য কৰাটোৱেই লক্ষ্য হ'ব লাগে। 

ফলাফলতকৈ চিনেমা নিৰ্মাণৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত অধিক গুৰুত্ব দিব লাগে। চুটি বাট লৈ বা চমক সৃষ্টি কৰি চিনেমা বনোৱাতকৈ আন্তৰিকতা আৰু খুঁটি-নাটি মাৰি কাম কৰিলেহে চিনেমা এখন কালজয়ী হয়। এখন ভাল চিনেমাৰ বাবে এজন দক্ষ পৰিচালক, এজন বিশ্বাসযোগ্য প্ৰযোজক আৰু এক উৎকৃষ্ট চিত্ৰনাট্যৰ সমন্বয় হ’ব লাগে।"

মন্তব্যসমূহ

Other posts

চিনেবোদ্ধা, চিনেযোদ্ধা আৰু অসমীয়া 'চিনেমা নোচোৱা' সীমান্ত শেখৰ /২

উৎপল বৰপূজাৰী,জাহ্নু বৰুৱা, বিতোপন বৰবৰা, যদুমনি দত্ত, ৰীমা দাসক অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ (বিত্ত আৰু উন্নয়ন) নিগম পৰিসীমিতৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ কি? উৎপল বৰপূজাৰী,জাহ্নু বৰুৱা, বিতোপন বৰবৰা, যদুমনি দত্ত, ৰীমা দাসক অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ (বিত্ত আৰু উন্নয়ন) নিগম পৰিসীমিতৰ অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ কি? ৰাজ্যৰ লগতে দেশ-বিদেশৰ চিনেমাৰ অনুভৱ থকা এই নাম কেইটা উদাহৰণ মাত্ৰ। 'চিনেমা' জনা ( নিৰ্মাণ, বজাৰ, মহোৎসৱ ইত্যাদিৰ দখল থকা) লোকৰ আকাল অসমত আছে বুলি নাভাবো। এই কথা স্পষ্ট 'অসমীয়া চিনেমা'ৰ 'উন্নয়ন'ৰ বাবে অসমীয়া চিনেমাৰ লগতে 'দেশ-বিদেশৰ চিনেমা' জানিব লগিব। অধ্যয়ণ কৰিব লাগিব অধ্যক্ষ গৰাকীয়ে।  ( যদি অধ্যক্ষ গৰাকীৰ কাম কেৱল চহী কৰা, তেতিয়া হ'লে বেলেগ কথা! তেতিয়া আমি জানিব বিছাৰিম-- অধ্যক্ষ গৰাকীয়ে কাৰ নিৰ্দেশত চহী কৰে?) চৰ্চ হৈছে --অধ্যক্ষৰ আসনত বহুওৱা সীমান্ত শেখৰে কোনোবা ইণ্টাৰভিউত হেনো কৈছিল অসমীয়া চিনেমা নাচাওঁ বুলি! যদি এয়া সত্য, স্বাভাবিকতে কব লাগিব --অসমীয়া চিনেমা নোচোৱা অধ্যক্ষ এগৰাকীৰ নেতৃত্বত অসমীয়া চিনেমাৰ উত...

ভূপেন হাজৰিকা, চিনেমা আৰু চিনেমাৰ জাল /৯

Bhupen Hazarika "এৰা বাটৰ সুৰ"-এ চিনে অভিজ্ঞতা দিলে ভূপেন হাজৰিকাক। চিত্ৰৰসিকে ভাল পালে, চিনেমা আলোচকেও প্ৰশংসা কৰিলে-- সেয়াই আছিল প্ৰথম চিনেকৰ্মৰ সুখ। দুখ-- ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ "সুখ" আশা কৰিছিল, নাপালে। নপোৱাৰ বাবে আছৰিত হৈছিল, চিনেমা খনৰ দৰ্শক হোৱা চিনেমা আলোচক সকলো। কলিকতাৰ আলোচক সকলৰ ওচৰত ভৃপেন হাজৰিকাই নিজৰ মনৰ চিনেসুখ প্ৰকাশ কৰিছিল এনেদৰে-- "ছবি ভাল পোৱা সকলে ভাল পাইছে, আপোনালোকে ভাল পাইছে। আপোনালোকৰ ভাল পোৱাই মোৰ সুখ বঢ়াইছে। আৰু ছবি কৰিবলৈ সাহস দিছে। আৰু ছবি কৰিম। 'এৰা বাটৰ সুৰ'ৰ দৰে নহয়, কিছু বেলেগ। 'এৰা বাটৰ সুৰ'-এ শিকালে, যি শিকালে সেই খিনিৰে বেলেগ কৰিম।" (উৎস: চিত্ৰবাণী, সম্পাদক: গৌৰ চট্টোপধ্যায়) প্ৰথম পৰিচালনাৰ প্ৰায় ৪ বছৰ পাছত হাতত ল'লে দ্বিতীয় খন অসমীয়া চিনেমাৰ কাম। ("মোৰ মগজুত খেলালে, মই এখন অসমীয়া ছবি কৰিম। কিন্তু মই কিন্তু নলওঁ। 'এৰাবাটৰ সুৰখন পৰীক্ষামূলক আছিল, কাহিনী নাছিল। গতিশীল সমূহ এটাই বুটলি লোৱা অভিজ্ঞতাখিনিয়েই 'এৰাবাটৰ সুৰ। এইবাৰ মই ক্লাছিক বস্তু, এটা লোৱাৰ কথা ভাবিলোঁ, যিটো গাঁৱ...

The Seventh String

" The Seventh String by: Utpal Mena "The Seventh String" (দ্যা চেভেন্থ ষ্ট্ৰিং) --নাট্যকৰ্মী বাহাৰুল ইছলামৰ চিনেকৰ্ম। চিনেমা খনৰ লেখক বৰ্ষা বাহাৰ। নাট্যকৰ্মী বাহাৰুল ইছলামৰ তনয়া বৰ্ষা বাহাৰে ইংৰাজিত লিখা এটা চুটি গল্প চিনেমা খনৰ শিপা। --চিনেমা খনত লেখক বৰ্ষা বাহাৰ এটা "চৰিত্ৰ'লৈ ৰূপান্তৰ হৈছে, যিটো "চৰিত্ৰ" (নিষ্ঠা কাশ্যপ) চিনেমা খনৰ মূল বিন্দু, যিটো বিন্দুৰ সৰল ৰৈখিক গতিয়ে আকাৰ দিছে এটা কাহিনীৰ। "বাস্তৱবাদ"ৰ ওচৰৰ কাহিনী, বাস্তৱ অভিনয় (realistic acting) -ৰে নিৰ্মাণ কৰা ৰূপালী গল্পৰ। শীৰ্ষ বিন্দু (climax)-ৰ পৰা গতি কৰিছে নিষ্ঠা কাশ্যপ বিন্দুটো। নিষ্ঠাই মৃত্যু বিচাৰিছে। হাতৰ শিৰা কাটি চৰম সিদ্ধান্ত লোৱাৰ চেষ্টা নিষ্ঠাৰ। এই প্ৰথম বিন্দুটো পৰিচালকে ঠিয় কৰাইছে কেমেৰাৰ ভাষাৰে। কাট কাট-- কেইটা মান শ্বটেৰে। চিনেমেটিক কাৰবাৰত --উত্তেজনা। দৰ্শকক ভাবিবলৈ সময় দিয়া নাই। উত্তেজনাৰ মাজত সোমাবলৈ বাধ্য-- দৰ্শক। আৰু যেতিয়া দৰ্শক উত্তেজনাৰ পৰা মুক্ত হৈছে কাহিনীয়ে আকাৰ লৈ গতি কৰিছে। কাহিনীয়ে দৰ্শকক বন্দী কৰিছে। --ৰূপালী গল্পটো আৰম্ভ হৈছে মুম্বাইত। লো...

গীতটো আৰু এবাৰ শুনাবানে?

assamese singer by: Utpal Mena মহাশ্বেতাই গাইছিল-- "অস্ত আকাশৰে সপোন ৰহণ সানি ক্লান্ত লুইতৰে হেঙুলীয়া পানী। বৈয়ে যায়, বৈয়ে যায়, বৈয়ে যায়..." মঞ্চলৈ উঠি আহিয়ে স্বনামধন্য ভাৰতীয় সৰোদবাদক তথা শাস্ত্রীয় সঙ্গীতজ্ঞ আমজাদ আলী খানে কৈছিল, মহাশ্বেতা গীতটো আৰু এবাৰ শুনাবানে? শুনাইছিল। তন্ময় হৈ শুনিছিল সংগীত নক্ষত্ৰই। ২৪ ছেপ্টেম্বৰ। নতুন দিল্লীৰ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ ভৱনত মোৰ ভূপেন হাজৰিকা প্ৰকল্পৰ দ্বিতীয় খণ্ড "Bhupen Hazarika Volume II"  উন্মোচন কৰিছিল সংগীত নক্ষত্ৰ আমজাদ আলী খানে। এই অনুষ্ঠান মুকলি কৰা হৈছিল মহাশ্বেতাই গোৱা "ভূপেন্দ্ৰ সংগীত"টোৰে।  এই যে গীতটো গাইছিল তাৰ আগলৈকে মহাশ্বেতা নামৰ গায়িকা গৰাকীক আমিয়ো জনা নাছিলোঁ। শুনিছিলো মাত্ৰ। ইউটিউবত। কিন্তু ইমান সুন্দৰ সাংগীতিক অনুভৱ কৰা নাছিলোঁ, মঞ্চত "অস্ত আকাশৰে সপোন..." শুনাৰ আগলৈকে। ১৯৫৮ চনতে সুধাকণ্ঠই শব্দ-সুৰেৰে ৰচনা কৰা এই গীতত আকৌ এবাৰ অনুভৱ কৰিছিলোঁ "লুইতৰ অস্ত ৰবিৰ সৌন্দৰ্য", "দুয়ো পাৰে কত মানুহ, কত যে ইতিহাস", "জীৱনৰে দিগন্ত অপাৰ" ইত্যাদি। পাছত মহাশ্বেতাক সুধিছিলোঁ--...