সরাসরি প্রধান সামগ্রীতে চলে যান

ভনিতা হতে "অভিনয়" বুজাৰ আগতে যেন ধৰি ৰাখিছে স্বাভাৱিক আছৰণ, কথা বতৰা। এই একে অনুভৱ হৈছে জয়ছেং জয় দহোটিয়াৰ "হান্দুক" চোৱাৰ সময়ত ...

এই কথা আমি নিশ্চয় জানো, চিনেমা চৰ্চা কৰা সকলে নিশ্চয় জানে-- ক্রিষ্টোফাৰ নোলানে (Christopher Nolan/ British-American film director) সত্যজিত ৰায়ৰ 'পথেৰ পাঁচালী'ক অসাধাৰণ চিনেকৰ্মৰ টুকুৰা বুলি কৈছিল। কৈছিল "...এতিয়ালৈকে (১৯৯৯) নিৰ্মাণ হোৱা অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চিনেমা।" আন এগৰাকী পৰিচালক মার্টিন স্কোৰছেজিয়ে (Martin Scorsese/ American film director) কৈছে --"তেওঁৰ (সত্যজিত ৰায়ৰ) ছবিবোৰে মোৰ মনটো মুকলি কৰি দিলে। তেওঁৰ কামে মোক অনুপ্ৰাণিত কৰিলে। তেওঁৰ ছবিৰ প্ৰভাৱ মোৰ ওপৰতে যে পৰিছিল অস্বীকাৰ নকৰো। তেওঁৰ ছবিবোৰ মোৰ বাবে আজিও সিমানেই  ৰোমাঞ্চকৰ, যিমান প্ৰথমবাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ সময়ত অনুভৱ কৰিছিলো। তেওঁৰ চিনে প্ৰকাশ মন চুই যোৱা।" উল্লেখিত চিনেকৰ্মী দুগৰাকীৰ লগতে সত্যজিত ৰায়ৰ চিনেকৰ্মই বিশ্বৰ বহুতকে আকৰ্ষণ কৰিছিল, চিনেকৰ্মৰ প্ৰেৰণা হৈছিল ৰূপালী গল্প কোৱাৰ শৈলীৰ বাবে। বাস্তৱতাৰ সৈতে অতি ক্ষীণ ৰেখা টানি ৰূপালী গল্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল বাবে। বাস্তৱতাৰ সৈতে আন কেইবাগৰাকীও পৰিচলকৰ লগতে ছাৰ্গেই আইজেনষ্টাইনৰ চিনেকৰ্মৰো দূৰত্ব নাছিল। কিন্তু আইজেনষ্টাইনৰ লোকেশ্বন বাস্তুৱ নাছিল, চিনেমাৰ বেছি ভাগৰে চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল মঞ্চত বা চেটত। আইজেনষ্টাইনৰ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ৰ চিনেকৰ্মত ৰূপালী গল্প আৰু বাস্তৱতাৰ মাজৰ ৰেখাদাল সিমান ক্ষীণ নাছিল, যিমান ক্ষীণ "পথেৰ পাঁচালী" আদিৰ। আৰু এই "ক্ষীণ ৰেখা ডালে"ই সত্যজিত ৰায়ৰ সফলতাৰ মন্ত্ৰ। এই সফলতাৰ মন্ত্ৰৰ বুনিয়াদতে ৰীমা দাসে নিৰ্মাণ কৰিছে "ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ"। চিনেমা খনৰ গল্প, চলমান ছবি, অভিনয়ৰ ভেটি নিৰ্মল "বাস্তৱবাদ"। পৰিচালকৰ চিনেচিন্তা মৌলিক। কাৰিকৰী ত্ৰুটি মুক্ত নাছিল যদিও এই অসমীয়া চিনেমা খনে "চিনেমা বিশ্ব" জয় কৰিছিল "বাস্তৱতা মন্ত্ৰ"ৰ সফল প্ৰয়োগৰ বাবে। "চিনেমাত বাস্তৱবাদ" অসমীয়া চিনেমা কেন্দ্ৰীক চৰ্চা যদি কৰা হয়, চৰ্চা এই চিনেমা খনৰ দৃশ্য বাস্তৱতাৰে আৰম্ভ কৰিব লাগিব। "নৈ" আৰু "উপসৰ্গ"ৰ ভাল অভিনয় প্ৰসংগত যি কেইটা বিন্দুৰ কথা উল্লেখ কৰিছো, সেই বিন্দু কেইটাৰ সফল প্ৰয়োগ "ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ"ত স্পষ্ট। পৰিচালকে ভনিতা দাস, বাসন্তী দাস, মানবেন্দ্ৰ দাস, বলোৰাম দাস, ৰিংকু দাস, বিষ্ণু কলিতা আদিক স্বাভাৱিক আছৰণ (অভিনয়) কৰাইছে। পৰিচালকে সুপৰিকল্পিত ভাবে প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰ আছৰণ ধৰি ৰাখিছে। --হয়, ধৰি ৰাখিছে। ভনিতা হতে "অভিনয়" বুজাৰ আগতে যেন ধৰি ৰাখিছে স্বাভাৱিক আছৰণ, কথা বতৰা। এই একে অনুভৱ হৈছে জয়ছেং জয় দহোটিয়াৰ "হান্দুক" চোৱাৰ সময়ত। "মূল চৰিত্ৰটো যি গৰাকীয়ে অভিনয় কৰিছে, অভিনয় নুবুজে। অভিনয় বুজালেও নুবুজে।" কথা প্ৰসংগত জয়ছেং জয়ে কৈছিল। চিনেমা খন চোৱাৰ আগতে। চিনেমা খন চোৱাৰ সময়ত কিন্তু এই যে "অভিনয় নুবুজে" বুলিছে, সেয়া ক্ষণিকো অনুভৱ কৰা নাই। এয়া পৰিচালকে সম্ভৱ কৰিছে সুপৰিকল্পিত শ্বট নিৰ্বাচন আৰু শ্বটৰ সফল গাণিতিক প্ৰয়োগেৰে। আমি নিশ্চয় এনেদৰেও কব পাৰো চিনেমা দুখনৰ "চৰিত্ৰ" ভাল অভিনয়ৰে নিৰ্মাণ কৰিছে পৰিচালক দুগৰাকীয়ে। বিপৰীতে "উপসৰ্গ"ৰ অভিনয় শিল্পীয়ে অভিনয় বুজি অভিনয় কৰিছে --আমাৰ ধাৰণাত। অভিনয় বুজি ভাল বাস্তৱসন্মত অভিনয় (realistic acting) কৰা আন কেইখন মান অসমীয়া চিনেমাৰ অভিনয় শিল্পীৰ নাম এই খিনিতে উল্লেখ কৰিলো-- বীণা বাৰুৱতী, বসন্ত শইকীয়া,বসন্ত দুৱৰা... (চিনেমা: গঙা চিলনীৰ পাখি), বিদ্যাৱতী ফুকন, ৰূপম চেতিয়া ( চিনেমা: আই ক'ত নাই), আদিল হুছেইন (চিনেমা: মাজ ৰাতি কেতেকী), তপন দাস (চিনেমা: দীনবন্ধু), নিকুমণি বৰুৱা (চিনেমা: মৎস্যগন্ধা), মলয়া গোস্বামী (চিনেমা: ফিৰিঙতি),
মনোজ বৰকটকী (চিনেমা: মিডনাইট ছং), বাহাৰুল ইছলাম (চিনেমা: গৰু, কানীন), লিমা দাস, অৰ্ঘ্যদ্বীপ বৰুৱা (চিনেমা: আমিষ), পাকিজা বেগম (চিনেমা: বুলবুল কেন্‌ ছিং, বিউটিফুল লাইভ্‌জ), চন্দনা শৰ্মা (চিনেমা: আইদেউ)। এই প্ৰসংগত "বিজু ফুকন" চৰ্চাৰ অৱকাশ অৱশ্যেই আছে। এই খিনিতে আৰু এটা কথা উল্লেখ নকৰিলে আধৰুৱা হব, আমি বাস্তৱিক অভিনয়ৰ সফল প্ৰয়োগ  অনুভৱ কৰা প্ৰথম খন অসমীয়া চিনেমা-- গঙা চিলনীৰ পাখি। এই খন "অসমীয়া বাস্তৱবাদ চিনেমা"ৰ প্ৰথম উদাহৰণ। ভেটি "জয়মতী" বুলি কব পাৰো; কিন্তু "পথেৰ পাঁচালী"ৰ প্ৰভাৱ অস্বিকাৰ কৰিব নোৱাৰো। অসমীয়া চিত্ৰৰসিকৰ বাবে সুখৰ খবৰ নাছিল "গঙা চিলনীৰ পাখি"ৰ ব্যৱসায়। ১৫০,০০০ টকা ("My Years with Apu"-ত সত্যজিত ৰায়ে লিখিছিল "পথেৰ পাঁচালী"ৰ বাজেট আছিল ৭০ হাজাৰ টকা। পশ্চিমবঙ্গ চৰকাৰৰ নিৰ্দিষ্ট বিভাগৰ পৰা লোন লৈছিল। কিন্তু ১৯৭০ চনত এক সাক্ষাৎকাৰত পৰিচালক গৰাকীয়ে কৈছিল চিনেমা খন নিৰ্মাণত ১লাখ ৫০ হাজাৰ টকা খৰচ হৈছিল।) খৰচ কৰি নিৰ্মাণ কৰা "পথেৰ পাঁচালী"য়ে কিন্তু ব্যৱসায় কৰিছিল প্ৰায় ১১ কোটি টকা। এই সফলতাই বংগৰ চিনেমাক বহুদূৰ আগুৱাই নিছিল। বংগত চিনেশিল্প কৰ্মৰ, চৰ্চাৰ বাট মুকলি কৰিছিল। (আৰু আছে)অসমীয়া চিনেমা by Utpal Mena

মন্তব্যসমূহ

এই ব্লগটি থেকে জনপ্রিয় পোস্টগুলি

চিনেমাৰ জুবিন

জুবিন গাৰ্গ অভিনেতা নাছিল। "অভিনেতা জুবিন" নিৰ্মাণ কৰিছিল বা নিৰ্মাণ কৰাইছিল। "গায়ক ইমেজ"ৰ পৰা "নায়ক ইমেজ"ৰ মাজত বন্দী হব পাৰিছিল "মনযায়"ত। এম মণিৰামৰ পৰিচালনাৰে নিৰ্মান কৰা অসমীয়া চিনেমা "মনযায়"ত মানৱৰ চৰিত্ৰত দৰ্শকে, চিত্ৰৰসিকে গ্ৰহণ কৰিছে। চিনেমা খন চিত্ৰগৃহলৈ আহিছিল ২০০৮ চনত। বিশ্লেষণ কৰিলে স্পষ্ট হয়-- মানৱ কিন্তু "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নাছিল। মানৱে কথা কৈছিল (সংলাপ প্ৰক্ষেপন কৰিছিল) জুবিনৰ দৰে। চেহেৰা-শৰীৰ ভাষাতো মানৱ "জুবিন"ৰ পৰা মুক্ত নহয়। তথাপি চিত্ৰৰসিকে জুবিনৰ অভিনয় গ্ৰহণ কৰিছে। মুনিন বৰুৱাৰ "দীনবন্ধু" (২০০৪)-ৰ বিপুলকো দৰ্শকে গ্ৰহণ কৰিছে। চৰিত্ৰ দুটাৰ মাজত দূৰত্ব অতি কম। কিন্তু বিপুলতকৈ মানৱ বেছি উজ্বল। "চৰিত্ৰ" দুটাক চিত্ৰৰসিকে ইতিবাচক সহাৰি দিয়াৰ প্ৰাথমিক কাৰণ-- cinematic acting, যাক আমি বাস্তবিক অভিনয় (realistic acting) বুলিব পাৰোঁ। আমাৰ ধাৰণা-- জুবিনে সততে (যদিওবা চিনেমা পৰিচিলকৰ মাধ্যম) "জুবিন"ৰ মাজতে থাকি "চৰিত্ৰ"ক গতি দিয়ে বা পৰিচালকক চৰিত্ৰ নিৰ্মাণত স...

নৈ কথা | চিনেচৰ্চা

‘নৈ কথা’ এখন অসমীয়া চিনেমা। ড° পঙ্কজ বৰাৰ পৰিচালনা। চিনেমা খনৰ কাহিনী ৰেখাৰ মূল বিন্দু এজন মাচুৱৈ। নাম-- তিলেশ্বৰ, তিলো। নৈপৰীয়া তিলোৰ চালিকা শক্তি, সংসাৰ চলোৱাৰ শক্তি নৈ খনত থকা মাছ কেইটা। তিলোৰ বাবে সমস্যা-- নৈ খনত মাছ কমি আহিছে। আৰু দিনটোৰ পৰিশ্ৰমৰ মূৰকত পোৱা মাছ কেইটাত উচিৎ দাম নিদয়ে, গ্ৰাহকে আগ্ৰহ নেদেখুৱাই।  [বিপৰীতে গ্ৰাহকৰ-- চালানী মাছ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গী প্ৰতিহে! পৰিচালকে কেমেৰাৰ ফ্ৰেমত একেলগে তিলোৰ স্থানীয় নৈৰ মাছৰ, চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ "দোকান" তিনিখন ৰাখিছে। দেখুৱাইছে-- চালানী মাছৰ, ব্ৰইলাৰ মুৰ্গীৰ নিৰ্দিষ্ট দাম দিবলৈ ক্ৰেতাই আপত্তি নকৰে, বিপৰীতে তিলোৰ সৈতে কিমান যে দৰ-দাম কেন্দ্ৰিক কথা! চিত্ৰায়ণ--  বাস্তৱিক। পৰিপাটি-- কেমেৰাৰ ভাষা প্ৰয়োগ, যিমান প্ৰয়োজন সিমান সাহিত্যৰ ভাষা ব্যৱহাৰ।]  তিলোৰ ঘৰ নচলে! দুই এমা ডিমা সন্তান আৰু পত্নী বাসন্তীক লৈ তিলোৰ সংসাৰ। প্ৰয়োজনীয় দৈনন্দিন সামগ্ৰী আনোতে আনোতে মহাজনৰ দোকানত "বাকী" বাঢ়ি গৈ আছে।  তিলো হ'তৰ  সমস্যা [সমস্যা কেৱল তিলোৰ নহয়, নৈ পৰীয়া মাচুৱৈৰ। এই দিশটো পৰিচালক পৰিপাটিকৈ স্পষ্ট কৰিছে, কাহিনীৰ গতি...

হেৰোৱা ছন্দ | পূৰ্বালোকন

আৰু এখন চিনেমা-- জাহ্নু বৰুৱাৰ। আৰু এটা গীত-- ইবচন লাল বৰুৱাৰ। কথা-সুৰ-সংগীত ইবচন লাল বৰুৱাৰ।  " দামি গহনা পিন্ধি হাঁহিছা  হাঁহিটিয়েই চোন এটি গহনা  গহনা বুলি ধাতু কিনিছা  কিনিব জানো হাঁহি পাৰিবা পাৰা যদি সুৰ তুমি ঢালিবা  ঢালি গভীৰৰ সঁচা তৰঙ্গ  অঙ্গ ভেদি গান কঁপিব  কঁপি উঠিব হেৰোৱা ছন্দ..." চিনেমাৰ গীত।  চিনেমাৰ নাম: হেৰোৱা ছন্দ।  জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা। (জাহ্নু বৰুৱাৰ চিনেমা মানেই মনত ৰৈ যোৱা চিনে-চিন্তা, চুই যোৱা চিনে-সৌন্দৰ্য।) জাহ্নু বৰুৱাৰ বাবে ইয়াৰ পূৰ্বে ইবচন লাল বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰিছিল (নিজৰ কথা, সুৰেৰে) -- "বিষুৱ ৰেখা নাপাওঁ দেখা ভৰিৰ তলত দুখন ধৰা এখন আকাশ আকাশ ফালি মেঘৰ বিবাদ… মোৰ ভগা খিৰিকী পোহৰ দিয়া খিৰিকী মোৰ ভগা খিৰিকী দুৱাৰ খোলা খিৰিকী …" (চিনেমা : ভগা খিৰিকী) পূৰ্বৰ গীতটোৰ দৰে "হেৰোৱা ছন্দ"ৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা গীতটোও চিনে-সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ, আমাৰ অনুভৱত। আমাৰ ধাৰণাত গীতটোৰ কথা-সুৰ, গায়কীত চিনেমা খনৰ "কাহিনী" আছে, বিষয়-বস্তু আছে। গীতটোত ব্যৱহাৰ কৰিছে ঊষা উত্থুপ আৰু অনিন্দিতা পলৰ কণ্ঠ। সম্ভৱতঃ ৰূপালী গল্পটোৰ মূল ...